9. sınıf tarih 2. dönem 1. yazılı 7. senaryo Test 1

Türklerde konargöçer yaşam tarzı, bozkır ikliminin ve coğrafyasının bir sonucuydu. Bu yaşam biçimi, Türk toplumunun birçok özelliğini şekillendirmiştir. Hayvancılık temel geçim kaynağıyken, mevsimlere göre otlak arayışıyla sürekli yer değiştirme, konargöçer yaşamın ayrılmaz bir parçasıydı.

Buna göre, konargöçer yaşamın Türkler üzerindeki etkileri hakkında aşağıdaki yargılardan hangisi YANLIŞTIR?

A) Tarım faaliyetleri sınırlı kalmıştır.

B) Taşınabilir sanat eserleri ön plana çıkmıştır.

C) Merkezi otorite güçlü bir şekilde gelişmiştir.

D) Savaşçı özellikler ön plana çıkmıştır.

E) Bağımsızlık ve özgürlük duygusu gelişmiştir.

Türklerin konargöçer yaşam tarzı, bozkır iklimi ve coğrafyasının doğal bir sonucuydu. Bu yaşam biçimi, Türk toplumunun kültürel, sosyal ve ekonomik yapısını derinden etkilemiştir. Hayvancılığa dayalı bu yaşamda, sürekli otlak arayışı içinde yer değiştirmek, birçok özelliğin şekillenmesine neden olmuştur. Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında tek tek inceleyelim:

• A) Tarım faaliyetleri sınırlı kalmıştır.

  Konargöçer yaşam, sürekli yer değiştirmeyi gerektirir. Tarım ise toprağa bağlılık, ekim, bakım ve hasat gibi uzun süreli ve yerleşik faaliyetleri zorunlu kılar. Bu nedenle, konargöçer Türklerde tarım faaliyetleri temel geçim kaynağı olamamış, ancak hayvancılığa destek olacak veya yerleşik komşularla ticaret yoluyla elde edilecek kadar sınırlı kalmıştır. Bu ifade DOĞRUDUR.

• B) Taşınabilir sanat eserleri ön plana çıkmıştır.

  Sürekli hareket eden bir toplum, yanlarında taşıyabilecekleri eşyalara yönelir. Büyük, sabit heykeller veya mimari yapılar yerine, kilimler, halılar, keçeler, madeni işlemeler, deri ürünleri ve küçük heykeller gibi kolayca taşınabilen sanat eserleri ve el sanatları gelişmiştir. Bu ifade DOĞRUDUR.

• C) Merkezi otorite güçlü bir şekilde gelişmiştir.

  Konargöçer toplumlarda, geniş coğrafyalara yayılmış ve sürekli hareket halinde olan boylar ve oymaklar arasında güçlü bir merkezi otorite kurmak ve bunu sürekli kılmak oldukça zordur. Boylar ve oymaklar genellikle kendi içlerinde özerk bir yapıya sahiptir. Merkezi otorite genellikle savaş zamanlarında veya büyük göçlerde bir araya gelen boy beyleri tarafından temsil edilir, ancak yerleşik devletlerdeki gibi sürekli ve güçlü bir merkezi yapıya ulaşması daha güçtür. Bu ifade, konargöçer yaşamın bir sonucu olarak merkezi otoritenin güçlü bir şekilde geliştiği yargısı YANLIŞTIR.

• D) Savaşçı özellikler ön plana çıkmıştır.

  Bozkır yaşamının zorlu koşulları, otlak ve su kaynakları için rekabet, diğer boylarla veya yerleşik devletlerle yapılan mücadeleler, Türkleri at üzerinde usta savaşçılar haline getirmiştir. Sürekli hareketlilik ve kendini koruma ihtiyacı, savaşçı özelliklerin gelişmesinde önemli bir rol oynamıştır. Bu ifade DOĞRUDUR.

• E) Bağımsızlık ve özgürlük duygusu gelişmiştir.

  Konargöçer yaşam, bireylere ve topluluklara geniş bozkırlarda özgürce hareket etme, kendi kararlarını alma ve dış etkilere karşı direnme imkanı sunmuştur. Bu durum, Türklerde bağımsızlıklarına düşkün, özgürlüklerine önem veren bir karakterin gelişmesine katkıda bulunmuştur. Bu ifade DOĞRUDUR.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, konargöçer yaşamın Türkler üzerindeki etkileri hakkında yanlış olan yargı, merkezi otoritenin güçlü bir şekilde geliştiği seçenektir.

Cevap C seçeneğidir.