$1774$ Küçük Kaynarca Antlaşması ile başlayan ve $1914$ Birinci Dünya Savaşı’na kadar süren dönem, Osmanlı Devleti için toprak kayıplarının hızlandığı ve “Şark Meselesi”nin uluslararası bir sorun haline geldiği bir süreç olmuştur. Bu dönemde birçok önemli siyasi gelişme yaşanmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi, $1774-1914$ yılları arasında meydana gelen önemli siyasi gelişmelerden biri değildir?
A) Fransız İhtilali’nin Avrupa’da milliyetçilik akımını yayması
B) Napolyon Savaşları ve Viyana Kongresi’nin Avrupa siyasi haritasını yeniden şekillendirmesi
C) Berlin Antlaşması ile Osmanlı Devleti’nin Balkanlardaki topraklarının büyük ölçüde kaybedilmesi
D) Kırım Savaşı’nın Osmanlı Devleti’ni Avrupa hukukundan yararlanan bir devlet haline getirmesi
E) Westphalia Antlaşması ile modern devletler hukukunun temellerinin atılması
Bu soru, Osmanlı Devleti'nin 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'ndan 1914 Birinci Dünya Savaşı'na kadar olan dönemde yaşadığı önemli siyasi gelişmeleri anlamamızı istiyor. Bu dönem, Osmanlı için toprak kayıplarının hızlandığı ve "Şark Meselesi"nin uluslararası arenada daha da belirginleştiği kritik bir süreçtir. Soru, bu zaman dilimi içinde meydana gelmeyen bir olayı bulmamızı istiyor.
- A) Fransız İhtilali’nin Avrupa’da milliyetçilik akımını yayması: Fransız İhtilali 1789 yılında gerçekleşmiştir. Bu tarih, 1774-1914 dönemi içerisindedir. İhtilal'in yaydığı milliyetçilik akımı, Osmanlı Devleti'nin çok uluslu yapısını derinden etkilemiş, Balkanlar'da ve diğer bölgelerde isyanlara yol açarak toprak kayıplarını hızlandırmıştır. Dolayısıyla bu, belirtilen dönemde yaşanan önemli bir gelişmedir.
- B) Napolyon Savaşları ve Viyana Kongresi’nin Avrupa siyasi haritasını yeniden şekillendirmesi: Napolyon Savaşları 19. yüzyılın başlarında (yaklaşık 1803-1815) yaşanmış, Viyana Kongresi ise 1815'te toplanmıştır. Bu tarihler de 1774-1914 dönemi içerisindedir. Bu olaylar Avrupa'nın siyasi dengelerini değiştirmiş ve Osmanlı Devleti'ni de dolaylı yoldan etkilemiştir. Bu da belirtilen dönemde yaşanan önemli bir gelişmedir.
- C) Berlin Antlaşması ile Osmanlı Devleti’nin Balkanlardaki topraklarının büyük ölçüde kaybedilmesi: Berlin Antlaşması 1878 yılında imzalanmıştır. Bu tarih, 1774-1914 dönemi içerisindedir. Bu antlaşma ile Osmanlı Devleti, Sırbistan, Karadağ ve Romanya'nın bağımsızlığını tanımış, Bulgaristan'a özerklik vermiş ve Bosna-Hersek'in yönetimini Avusturya-Macaristan'a bırakmak zorunda kalmıştır. Bu, Osmanlı'nın Balkanlardaki hakimiyetinin büyük ölçüde sona erdiği kritik bir olaydır. Dolayısıyla bu, belirtilen dönemde yaşanan önemli bir gelişmedir.
- D) Kırım Savaşı’nın Osmanlı Devleti’ni Avrupa hukukundan yararlanan bir devlet haline getirmesi: Kırım Savaşı 1853-1856 yılları arasında yaşanmıştır. Bu tarihler, 1774-1914 dönemi içerisindedir. Savaşın ardından imzalanan 1856 Paris Antlaşması ile Osmanlı Devleti, Avrupa devletler hukukundan yararlanan ve Avrupa devletler topluluğunun bir üyesi sayılan bir devlet haline gelmiştir. Bu da belirtilen dönemde yaşanan önemli bir gelişmedir.
- E) Westphalia Antlaşması ile modern devletler hukukunun temellerinin atılması: Westphalia Antlaşması 1648 yılında imzalanmıştır. Bu antlaşma, modern devletler hukukunun ve uluslararası ilişkiler sisteminin temellerini atmış olsa da, tarihi 1774-1914 döneminin çok öncesindedir. Soru bizden belirtilen dönemde meydana gelmeyen bir olayı bulmamızı istediği için, 1648 tarihli bu antlaşma doğru cevaptır.
Cevap E seçeneğidir.
