🎓 12. sınıf inkılap tarihi 2. dönem 1. yazılı 2. senaryo Test 2 - Ders Notu
Bu ders notu, 12. sınıf inkılap tarihi 2. dönem 1. yazılı sınavının ikinci senaryosu için hazırlanmıştır. Sınavda genellikle Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası ve İkinci Dünya Savaşı konuları ele alınır. Bu özet, konuları hızlıca tekrar etmenize ve önemli noktaları hatırlamanıza yardımcı olacaktır.
📌 Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası (1923-1938)
Atatürk'ün dış politikası, "Yurtta Barış, Dünyada Barış" ilkesi üzerine kurulmuştur. Bu dönemde Türkiye, tam bağımsızlığını korumayı, sınırlarını güvence altına almayı ve bölgesel barışa katkıda bulunmayı hedeflemiştir.
- Temel İlkeler: Tam bağımsızlık, egemenlik haklarına saygı, barışçıllık, gerçekçilik, akılcılık ve uluslararası hukuka uygunluk.
- Musul Sorunu (1926): İngiltere ile yaşanan bu sorun, Milletler Cemiyeti'nin arabuluculuğuyla Ankara Antlaşması ile çözüldü. Musul Irak'a bırakıldı, Türkiye'ye petrol gelirlerinden pay verildi.
- Boğazlar Sorunu (1936): Lozan Antlaşması'yla Boğazlar'ın yönetimi uluslararası bir komisyona bırakılmıştı. Türkiye, Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar üzerindeki tam egemenliğini geri kazandı ve komisyon kaldırıldı.
- Hatay Sorunu (1939): Fransa ile yaşanan bu sorun, Türkiye'nin diplomatik çabaları ve Hatay halkının iradesiyle Hatay'ın anavatana katılmasıyla sonuçlandı.
- Balkan Antantı (1934): Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında imzalanan bu pakt, Balkan ülkeleri arasında iş birliğini ve sınır güvenliğini sağlamayı amaçladı.
- Sadabat Paktı (1937): Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında imzalanan bu pakt, Doğu sınırlarını güvence altına almayı ve bölgesel barışı pekiştirmeyi hedefledi.
💡 İpucu: Atatürk dönemi dış politikasının temel amacı, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin güvenliğini ve bağımsızlığını korumak, uluslararası alanda saygın bir yer edinmektir. Sorunların çoğu barışçıl yollarla çözülmüştür.
📌 İkinci Dünya Savaşı (1939-1945)
20. yüzyılın en yıkıcı olaylarından biri olan İkinci Dünya Savaşı, dünya siyasi haritasını ve güç dengelerini kökten değiştirmiştir.
- Savaşın Nedenleri:
- Versay Antlaşması'nın ağır şartları ve Almanya'da yayılmacı ideolojilerin (Nazizm) yükselişi.
- İtalya'da Faşizm ve Japonya'da militarizmin yayılması.
- Milletler Cemiyeti'nin yetersiz kalması ve büyük devletlerin yayılmacı politikalara göz yumması (Yatıştırma Politikası).
- Hammadde ve pazar arayışı, sömürgecilik rekabeti.
- Savaşan Taraflar:
- Mihver Devletleri: Almanya, İtalya, Japonya.
- Müttefik Devletler: İngiltere, Fransa, SSCB (Sovyetler Birliği), ABD.
- Savaşın Önemli Gelişmeleri:
- Almanya'nın Polonya'yı işgaliyle savaşın başlaması (1 Eylül 1939).
- Almanya'nın Blitzkrieg (Yıldırım Savaşı) taktiğiyle Avrupa'da hızlı ilerlemesi.
- Japonya'nın Pearl Harbor saldırısı (1941) ile ABD'nin savaşa girmesi.
- Stalingrad Muharebesi (1942-1943) ile Doğu Cephesi'nde kırılma yaşanması.
- Müttefiklerin Normandiya Çıkarması (D-Day, 1944) ile Batı Cephesi'nin açılması.
- ABD'nin Hiroşima ve Nagazaki'ye atom bombası atması (1945) ve Japonya'nın teslim olmasıyla savaşın sona ermesi.
- Türkiye'nin İkinci Dünya Savaşı'ndaki Durumu:
- Türkiye, savaş boyunca tarafsız kalmaya çalıştı ancak Müttefik Devletler'e yakın bir politika izledi.
- Savaşın sonlarına doğru, Birleşmiş Milletler'e üye olabilmek için Mihver Devletleri'ne savaş ilan etti (Şubat 1945).
- Savaşın getirdiği ekonomik sıkıntılar (Varlık Vergisi, Milli Korunma Kanunu, karne uygulaması) yaşandı.
⚠️ Dikkat: İkinci Dünya Savaşı'nın sonuçları, dünya düzenini derinden etkilemiştir. Birleşmiş Milletler (BM) kurulmuş, Soğuk Savaş dönemi başlamış ve sömürgecilik sona erme sürecine girmiştir.
