II. Dünya Savaşı yıllarında Türkiye, tarafsızlık ilkesini benimseyerek savaşa fiilen girmemeye özen göstermiştir. Ancak savaşın sonlarına doğru, uluslararası konjonktür gereği bazı adımlar atmak zorunda kalmıştır. Bu adımlardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Mihver Devletler safında savaşa katılma
B) Müttefik Devletler'e savaş ilan etme
C) San Francisco Konferansı'na katılmak için Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etme
D) Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ni tek taraflı feshetme
E) Milletler Cemiyeti'nden ayrılma kararı alma
II. Dünya Savaşı, dünya tarihinde önemli bir dönüm noktasıdır. Türkiye, bu zorlu süreçte tarafsızlık politikasını benimseyerek ülkesini savaşın yıkıcı etkilerinden korumaya çalışmıştır. Ancak savaşın sonlarına doğru, uluslararası dengelerin değişmesi ve yeni bir dünya düzeninin kurulma çabaları, Türkiye'yi de bazı stratejik adımlar atmaya yöneltmiştir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- A) Mihver Devletler safında savaşa katılma: Bu seçenek yanlıştır. Türkiye, savaş boyunca tarafsızlığını korumaya özen göstermiş, hatta savaşın sonlarına doğru Müttefikler safında yer alarak yeni dünya düzeninde kendine yer edinme stratejisi gütmüştür. Mihver Devletler'e katılmak, Türkiye'nin politikasına tamamen zıt bir hareket olurdu.
- B) Müttefik Devletler'e savaş ilan etme: Bu seçenek de yanlıştır. Türkiye'nin savaşın sonlarına doğru attığı adımlar, Müttefik Devletler ile ilişkilerini güçlendirmeye yönelikti. Onlara savaş ilan etmek, Türkiye'yi uluslararası alanda yalnızlaştırır ve büyük bir hata olurdu.
- C) San Francisco Konferansı'na katılmak için Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etme: Bu seçenek doğrudur. II. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru, Birleşmiş Milletler'in temellerinin atılacağı San Francisco Konferansı'na (Nisan-Haziran 1945) katılabilmek ve yeni kurulacak uluslararası düzende yer alabilmek için, katılımcı ülkelerden Mihver Devletler'e (Almanya ve Japonya) savaş ilan etmiş olmaları bekleniyordu. Türkiye, bu uluslararası konjonktür gereği, 23 Şubat 1945 tarihinde Almanya ve Japonya'ya sembolik bir savaş ilanı yaparak bu şartı yerine getirmiş ve konferansa katılma hakkı kazanmıştır. Bu, Türkiye'nin savaş sonrası dünyada aktif rol alma ve uluslararası toplumla entegre olma arzusunun bir göstergesiydi.
- D) Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ni tek taraflı feshetme: Bu seçenek yanlıştır. Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936), Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tam egemenliğini geri kazanmasını sağlayan önemli bir uluslararası anlaşmaydı. Türkiye, savaş boyunca bu sözleşmeye titizlikle uymuş ve tarafsızlık politikasının bir parçası olarak Boğazlar'dan geçişleri düzenlemiştir. Sözleşmeyi tek taraflı feshetmek, uluslararası hukuka aykırı olur ve Türkiye'yi zor durumda bırakırdı.
- E) Milletler Cemiyeti'nden ayrılma kararı alma: Bu seçenek yanlıştır. Türkiye, Milletler Cemiyeti'ne 1932 yılında üye olmuştu. II. Dünya Savaşı sırasında Milletler Cemiyeti zaten etkisiz hale gelmiş ve savaş sonrası yerini Birleşmiş Milletler'e bırakmıştır. Türkiye'nin attığı adım, eski bir yapıdan ayrılmak değil, yeni kurulacak uluslararası yapıya dahil olmaktı.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Türkiye'nin savaşın sonlarına doğru uluslararası konjonktür gereği attığı adım, yeni dünya düzeninde yerini almak amacıyla Almanya ve Japonya'ya sembolik savaş ilan etmesidir.
Cevap C seçeneğidir.
