Sevgili öğrenciler, bu soru, Osmanlı İmparatorluğu'nun önemli bir dönüm noktası olan 1856 Islahat Fermanı'nın hazırlanış sürecindeki dış etkenleri anlamamızı gerektiriyor. Hadi bu süreci adım adım inceleyelim:
- 1856 Islahat Fermanı'nın Arka Planı: Bu ferman, Osmanlı İmparatorluğu'nda Tanzimat Dönemi'nin devamı niteliğinde olup, özellikle gayrimüslim tebaanın haklarını genişletmeyi ve onları Müslümanlarla eşit hale getirmeyi amaçlayan kapsamlı reformlar içeriyordu.
- Cizye Vergisi Nedir?: Cizye, Osmanlı Devleti'nde Müslüman olmayan erkeklerden askerlik hizmeti karşılığında alınan bir vergiydi. Bu verginin kaldırılması veya düzenlenmesi, gayrimüslimlerin devlete karşı yükümlülüklerinde önemli bir değişiklik anlamına geliyordu.
- Kırım Savaşı'nın Rolü: 1853-1856 yılları arasında yaşanan Kırım Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu'nun Rusya'ya karşı İngiltere ve Fransa ile ittifak kurduğu bir savaştı. Savaşın sonunda imzalanan Paris Antlaşması (1856), Osmanlı Devleti'nin Avrupa devletler hukukuna dahil edildiğini ve toprak bütünlüğünün Avrupalı devletlerin garantisi altına alındığını belirtiyordu.
- Batılı Devletlerin Baskısı: Kırım Savaşı sırasında ve sonrasında, Osmanlı Devleti'nin müttefikleri olan İngiltere ve Fransa, Osmanlı İmparatorluğu'nun iç işlerine müdahale etme ve özellikle gayrimüslim tebaanın haklarını iyileştirme konusunda yoğun baskı uyguladılar. Bu baskının temel nedenlerinden biri, Rusya'nın Ortodoks Hristiyanları koruma bahanesiyle Osmanlı iç işlerine karışmasını engellemek ve Osmanlı'yı kendi etki alanlarında tutmaktı.
- Islahat Fermanı ve Cizye: İngiltere ve Fransa'nın bu baskıları sonucunda, 1856 Islahat Fermanı yayımlandı. Ferman, cizye vergisini resmen kaldırdı ve gayrimüslimlere askerlik yapma veya bedel ödeme (bedel-i askerî) seçeneğini getirdi. Bu düzenleme, gayrimüslimlerin hukuki statüsünde önemli bir eşitlenme adımıydı ve Batılı devletlerin beklentilerini karşılamaya yönelikti.
- Diğer Seçeneklerin Değerlendirilmesi: Rusya ve Avusturya, Kırım Savaşı'nda Osmanlı'nın düşmanları veya rakipleriydi ve bu tür bir reform için baskı yapmaları beklenmezdi. Almanya ve İtalya ise o dönemde henüz birleşik devletler değildi ve Osmanlı üzerindeki etkileri Fransa ve İngiltere kadar belirleyici değildi. İspanya ve Portekiz'in ise bu dönemde Osmanlı iç siyaseti üzerinde kayda değer bir etkisi bulunmuyordu.
Bu bağlamda, 1856 Islahat Fermanı'nda cizye vergisi ile ilgili düzenlemeler yapılırken en etkili baskıyı yapan devletler, Osmanlı'nın Kırım Savaşı'ndaki müttefikleri olan Fransa ve İngiltere olmuştur.
Cevap A seçeneğidir.
