5. sınıf türkçe 2. dönem 2. yazılı 4. senaryo Test 1

"Deniz kaplumbağaları, nesli tükenme tehlikesi altında olan canlılardır. Her yıl binlerce kaplumbağa, plastik atıklar yüzünden ya da balık ağlarına takılarak hayatını kaybeder. Onların yaşam alanlarını korumak ve kirliliği önlemek, hepimizin görevidir. Unutmayın, doğa bize emanettir."

Bu metni okuyan bir öğrenci, metinde verilen bilgilerin değerlendirilmesi açısından aşağıdakilerden hangisini söyleyebilir?

A) Metin, deniz kaplumbağalarının hangi türlerinin neslinin tükendiğini detaylıca anlatmamıştır.

B) Metin, okuyucuyu deniz kaplumbağalarının korunması gerektiği konusunda bilinçlendirmeyi amaçlamaktadır.

C) Metin, deniz kaplumbağalarının beslenme alışkanlıkları hakkında yeterli bilgi vermemiştir.

D) Metin, plastik atıkların deniz kaplumbağalarına nasıl zarar verdiğini bilimsel terimlerle açıklamamıştır.

Sevgili öğrenciler, bu tür sorularda metnin genel amacını ve okuyucuya ne mesaj vermek istediğini anlamak çok önemlidir. Şimdi metni dikkatlice okuyup seçenekleri tek tek değerlendirelim:

• Metni Anlayalım:
  • Metin, deniz kaplumbağalarının nesli tükenme tehlikesi altında olduğunu belirtiyor.
  • Bu tehlikenin nedenlerini (plastik atıklar, balık ağları) açıklıyor.
  • Son olarak, onların yaşam alanlarını korumanın ve kirliliği önlemenin "hepimizin görevi" olduğunu vurguluyor ve "doğa bize emanettir" diyerek bir sorumluluk bilinci aşılıyor.
• Seçenekleri Değerlendirelim:
  • A) Metin, deniz kaplumbağalarının hangi türlerinin neslinin tükendiğini detaylıca anlatmamıştır.
    • Bu ifade doğru bir tespittir; metin tür isimleri vermiyor. Ancak metnin amacı türleri detaylandırmak değil, genel bir tehlikeye dikkat çekmektir. Bu, metnin ana mesajını değerlendiren bir sonuç değildir.
  • B) Metin, okuyucuyu deniz kaplumbağalarının korunması gerektiği konusunda bilinçlendirmeyi amaçlamaktadır.
    • Metnin tamamı bu amaca hizmet etmektedir. "Nesli tükenme tehlikesi altında," "hayatını kaybeder," "yaşam alanlarını korumak ve kirliliği önlemek, hepimizin görevidir," ve "doğa bize emanettir" gibi ifadeler, okuyucuda farkındalık yaratma ve koruma bilinci oluşturma amacını açıkça göstermektedir. Bu, metnin ana mesajını ve etkisini en iyi özetleyen seçenektir.
  • C) Metin, deniz kaplumbağalarının beslenme alışkanlıkları hakkında yeterli bilgi vermemiştir.
    • Bu ifade de doğru bir tespittir; metin beslenme alışkanlıklarından hiç bahsetmiyor. Ancak metnin amacı beslenme alışkanlıkları hakkında bilgi vermek değildir. Bu da metnin ana amacını değerlendiren bir sonuç değildir.
  • D) Metin, plastik atıkların deniz kaplumbağalarına nasıl zarar verdiğini bilimsel terimlerle açıklamamıştır.
    • Bu ifade de doğru bir tespittir; metin sadece "plastik atıklar yüzünden" diyor, bilimsel detaylara girmiyor. Ancak metnin amacı bilimsel bir makale sunmak değil, genel bir soruna dikkat çekmektir. Bu da metnin ana amacını değerlendiren bir sonuç değildir.
• Sonuç:
  • A, C ve D seçenekleri, metinde eksik olan veya değinilmeyen noktalara işaret ediyor. Ancak soru, metinde verilen bilgilerin değerlendirilmesi açısından öğrencinin ne söyleyebileceğini soruyor; yani metnin genel amacını ve okuyucuya ne aktardığını sorguluyor. Metnin temel amacı, deniz kaplumbağalarının karşı karşıya olduğu tehlikelere dikkat çekmek ve bu konuda bir sorumluluk bilinci oluşturmaktır. Bu da doğrudan bilinçlendirme amacına işaret eder.

Cevap B seçeneğidir.