Hava kararmaya başlamıştı. Rüzgâr sert esiyordu ve ağaçların dalları şiddetle sallanıyordu. Yolda yürüyen insanlar ceketlerini sıkıca kapatıyordu.
Bu metinden aşağıdakilerden hangisi örtük (dolaylı) olarak çıkarılabilir?
A) İnsanlar üşümektedir.
B) Hava kararmaktadır.
C) Rüzgâr sert esmektedir.
D) Ağaçların dalları sallanmaktadır.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda bizden, verilen metinden "örtük" yani "dolaylı" olarak çıkarılabilecek yargıyı bulmamız isteniyor. Örtük çıkarım, metinde doğrudan söylenmeyen ama metindeki ipuçlarından yola çıkarak mantıksal olarak ulaşabileceğimiz bir sonuçtur.
Şimdi metni ve seçenekleri adım adım inceleyelim:
- Metni Anlayalım:
- "Hava kararmaya başlamıştı."
- "Rüzgâr sert esiyordu..."
- "...ağaçların dalları şiddetle sallanıyordu."
- "Yolda yürüyen insanlar ceketlerini sıkıca kapatıyordu."
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) İnsanlar üşümektedir.
- Metinde "Yolda yürüyen insanlar ceketlerini sıkıca kapatıyordu." ifadesi geçiyor. İnsanlar genellikle ne zaman ceketlerini sıkıca kapatır? Soğuktan korunmak, üşümemek için, değil mi? Metinde doğrudan "insanlar üşüyor" denmiyor ama bu davranıştan (ceketleri sıkıca kapatmaktan) insanların üşüdüğü sonucuna ulaşabiliriz. Bu, metinden dolaylı olarak çıkarılabilecek bir yargıdır.
- B) Hava kararmaktadır.
- Metinde açıkça "Hava kararmaya başlamıştı." ifadesi yer almaktadır. Bu, doğrudan (açıkça) belirtilen bir durumdur, örtük değildir.
- C) Rüzgâr sert esmektedir.
- Metinde açıkça "Rüzgâr sert esiyordu..." ifadesi yer almaktadır. Bu da doğrudan (açıkça) belirtilen bir durumdur, örtük değildir.
- D) Ağaçların dalları sallanmaktadır.
- Metinde açıkça "...ağaçların dalları şiddetle sallanıyordu." ifadesi yer almaktadır. Bu da doğrudan (açıkça) belirtilen bir durumdur, örtük değildir.
Gördüğümüz gibi, A seçeneğindeki yargı metinde doğrudan söylenmese de, insanların ceketlerini sıkıca kapatma eyleminden mantıksal olarak çıkarılabilir. Diğer seçenekler ise metinde açıkça belirtilen durumlardır.
Cevap A seçeneğidir.
