6. sınıf türkçe 2. dönem 2. yazılı 6. senaryo Test 2

Bir öğrenci, arkadaşının yazdığı bir şiiri eleştirirken şunları söylüyor:
"Bu şiirde hiçbir anlam yok. Ne anlatmak istediğin belli değil. Kelimeleri de rastgele seçmişsin sanki. Bence sen şiir yazmayı bırakmalısın."

Bu eleştirinin temel eksikliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) Şiirin biçimsel özelliklerine değinmemesi.

B) Yazarın kişiliğine yönelik yargılar içermesi.

C) Şiirin konusunu yeterince irdelememesi.

D) Eleştiriyi destekleyecek somut örnekler sunmaması.

Sevgili öğrenciler, bir eseri eleştirirken dikkat etmemiz gereken çok önemli noktalar vardır. Şimdi bu eleştiriyi adım adım inceleyelim ve temel eksikliğini bulalım:

• Öncelikle, eleştiriyi yapan öğrencinin söylediklerine bakalım: "Bu şiirde hiçbir anlam yok. Ne anlatmak istediğin belli değil. Kelimeleri de rastgele seçmişsin sanki. Bence sen şiir yazmayı bırakmalısın."
• Bu eleştirideki her bir cümleyi ayrı ayrı değerlendirelim:
  • "Bu şiirde hiçbir anlam yok. Ne anlatmak istediğin belli değil." Bu ifadeler, şiirin içeriği ve anlamı hakkında bir yorumdur. Eleştiriyi yapan kişi, şiirin anlamını kavrayamadığını veya şiirin yeterince açık olmadığını belirtiyor.
  • "Kelimeleri de rastgele seçmişsin sanki." Bu ifade, şiirin dil ve anlatımına, yani biçimsel özelliklerine yüzeysel bir değinidir. Ancak bu konuda somut bir örnek veya açıklama sunulmuyor.
  • "Bence sen şiir yazmayı bırakmalısın." İşte bu cümle, eleştirinin en dikkat çekici ve sorunlu kısmıdır.
• Şimdi seçenekleri inceleyelim:
  • A) Şiirin biçimsel özelliklerine değinmemesi. Eleştiri, "Kelimeleri de rastgele seçmişsin sanki" diyerek biçimsel bir özelliğe (kelime seçimi) kısaca değiniyor, ancak bunu yeterince derinlemesine yapmıyor. Bu bir eksiklik olsa da, eleştirinin en temel sorunu bu değildir.
  • B) Yazarın kişiliğine yönelik yargılar içermesi. "Bence sen şiir yazmayı bırakmalısın" ifadesi, şiiri yazan kişinin yeteneği, geleceği ve kişisel seçimi hakkında doğrudan, olumsuz ve yıkıcı bir yargıdır. İyi bir eleştiri, esere odaklanmalı, eserin kendisini değerlendirmeli ve yazarın kişiliğine veya yeteneğine yönelik kişisel saldırılardan kaçınmalıdır. Bu tür bir ifade, eleştirinin yapıcı olmaktan çıkıp yıkıcı ve kişisel bir saldırıya dönüşmesine neden olur. Bu, eleştirinin temel prensiplerine aykırıdır.
  • C) Şiirin konusunu yeterince irdelememesi. Eleştiri, "hiçbir anlam yok, ne anlatmak istediğin belli değil" diyerek şiirin konusuna ve anlamına değiniyor. Ancak bunu yeterince derinlemesine incelemiyor, evet. Bu da bir eksikliktir. Ancak bu eksiklik, yazarın kişiliğine yönelik yargıdan daha temel değildir.
  • D) Eleştiriyi destekleyecek somut örnekler sunmaması. Eleştiride gerçekten de şiirden alıntılar veya somut örnekler verilmiyor. Bu, eleştirinin inandırıcılığını ve açıklayıcılığını azaltan çok önemli bir eksikliktir. Ancak bu eksiklik de, yazarın kişiliğine yönelik doğrudan bir saldırı kadar "temel" ve "yanlış" bir yaklaşım değildir. Somut örnekler sunmamak eleştiriyi zayıflatır, ancak yazarın kişiliğine saldırmak eleştirinin amacını saptırır.
• Sonuç olarak, bir eleştirinin amacı, eseri değerlendirmek ve yazarın gelişimine katkıda bulunmaktır. "Bence sen şiir yazmayı bırakmalısın" gibi bir ifade, eseri değil, doğrudan yazarın kendisini hedef alır ve onu demotive eder. Bu, eleştirel yaklaşımın en temel ve kabul edilemez eksikliklerinden biridir.

Cevap B seçeneğidir.