7. sınıf türkçe 2. dönem 2. yazılı 3. senaryo Test 2

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil, diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?

A) Dün gece hava çok soğuktu.

B) Eğer kar yağmışsa, yollar kapanmıştır.

C) Çocukken en sevdiğim oyun saklambaçtı.

D) O, sınıfın en çalışkan öğrencisidir.

Sevgili öğrenciler, bu soruda ek fiilin farklı görevlerini anlamamız gerekiyor. Ek fiil (ya da diğer adıyla "imek" fiili), Türkçede iki temel görevde kullanılır:

• İsim soylu sözcükleri yüklem yapmak: İsim, sıfat, zamir veya zarf gibi sözcüklere gelerek onları cümlenin yüklemi yapar. Bu durumda ek fiil, bu sözcüklere zaman ve kişi anlamı katar. Örneğin: "güzeldi", "öğrencidir".
• Basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapmak: Bir fiil zaten bir zaman eki almışken (örneğin "geliyor", "okumuş"), ek fiil bu fiile gelerek ona ikinci bir zaman veya kip anlamı katar ve onu birleşik zamanlı bir fiil yapar. Örneğin: "geliyordu", "okumuşsa".

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Dün gece hava çok soğuktu.

  Burada "soğuk" bir sıfattır. "-tu" eki (ek fiilin görülen geçmiş zamanı), "soğuk" sıfatına gelerek onu cümlenin yüklemi yapmıştır. Yani ek fiil, isim soylu bir sözcüğü yüklem yapma görevindedir.

• B) Eğer kar yağmışsa, yollar kapanmıştır.

  Burada "yağmış" kelimesi, "yağmak" fiilinin öğrenilen geçmiş zaman çekimidir. "-sa" eki (ek fiilin şart kipi), bu basit zamanlı fiile gelerek onu "yağmışsa" şeklinde birleşik zamanlı (şartlı birleşik zaman) bir fiil yapmıştır. Ek fiil burada basit zamanlı bir fiile gelerek onu birleşik zamanlı yapma görevindedir.

• C) Çocukken en sevdiğim oyun saklambaçtı.

  Burada "saklambaç" bir isimdir. "-tı" eki (ek fiilin görülen geçmiş zamanı), "saklambaç" ismine gelerek onu cümlenin yüklemi yapmıştır. Yani ek fiil, isim soylu bir sözcüğü yüklem yapma görevindedir.

• D) O, sınıfın en çalışkan öğrencisidir.

  Burada "öğrencisi" bir isimdir (iyelik eki almış). "-dir" eki (ek fiilin geniş zamanı), "öğrencisi" ismine gelerek onu cümlenin yüklemi yapmıştır. Yani ek fiil, isim soylu bir sözcüğü yüklem yapma görevindedir.

Görüldüğü gibi A, C ve D seçeneklerinde ek fiil, isim soylu sözcükleri yüklem yapma görevindeyken, B seçeneğinde basit zamanlı bir fiili birleşik zamanlı yapma görevindedir. Bu nedenle B seçeneğindeki ek fiilin görevi diğerlerinden farklıdır.

Cevap B seçeneğidir.