Elif, aşağıdaki devre şemasını çizdi.
(Şemada: Bir adet pil, bir adet anahtar ve bir adet ampul birbirine bağlantı kablolarıyla seri bağlanmıştır.)
Elif bu şemaya uygun bir elektrik devresi kurduğunda ampulün yanmadığını fark etti. Ampulün yanmama nedeni aşağıdakilerden hangisi olamaz?
A) Pillerin bitmiş olması
B) Ampulün bozuk olması
C) Bağlantı kablolarının kopuk olması
D) Anahtarın kapalı olması
Elif'in kurduğu basit elektrik devresinde ampulün neden yanmadığını anlamak için, bir ampulün yanması için gerekli temel koşulları hatırlayalım. Bir ampulün yanabilmesi için devrede kesintisiz bir elektrik akımı dolaşması gerekir. Bu da şu anlama gelir:
- Devrenin tüm elemanları (pil, anahtar, ampul, bağlantı kabloları) sağlam olmalıdır.
- Devre kapalı bir döngü oluşturmalı, yani hiçbir yerde kopukluk olmamalıdır.
- Pil, elektrik akımı sağlayacak enerjiye sahip olmalıdır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Pillerin bitmiş olması: Eğer piller bitmişse, elektrik akımı oluşturacak enerjiyi sağlayamazlar. Bu durumda devrede akım dolaşmaz ve ampul yanmaz. Dolayısıyla, pillerin bitmiş olması ampulün yanmama nedenlerinden biri olabilir.
- B) Ampulün bozuk olması: Ampulün içindeki flaman (ince tel) kopmuş veya başka bir nedenle bozulmuşsa, elektrik akımı ampulün içinden geçemez. Bu da devreyi açık devre haline getirir ve ampul yanmaz. Dolayısıyla, ampulün bozuk olması ampulün yanmama nedenlerinden biri olabilir.
- C) Bağlantı kablolarının kopuk olması: Devreyi oluşturan bağlantı kablolarından herhangi biri kopuksa veya içten bir temassızlık varsa, elektrik akımı kesintisiz bir yol izleyemez. Bu durumda devre açık kalır ve ampul yanmaz. Dolayısıyla, bağlantı kablolarının kopuk olması ampulün yanmama nedenlerinden biri olabilir.
- D) Anahtarın kapalı olması: Elektrik devrelerinde anahtarın "kapalı" olması, anahtarın devreyi tamamladığı, yani elektrik akımının geçişine izin verdiği anlamına gelir. Eğer anahtar kapalıysa ve diğer tüm elemanlar sağlamsa, devrede akım dolaşır ve ampulün yanması beklenir. Ampulün yanmaması durumunda, anahtarın kapalı olması bir sorun değil, aksine ampulün yanması için gerekli bir koşuldur. Eğer anahtar "açık" olsaydı, o zaman ampul yanmazdı. Bu nedenle, anahtarın kapalı olması ampulün yanmama nedeni olamaz.
Bu durumda, ampulün yanmama nedeni olamayacak tek seçenek anahtarın kapalı olmasıdır, çünkü kapalı anahtar akımın geçişine izin verir.
Cevap D seçeneğidir.
