5. sınıf fen bilimleri 2. dönem 2. yazılı 6. senaryo meb Test 2

Özdeş piller ve kablolar kullanılarak aşağıdaki elektrik devreleri kuruluyor.

• I. Devre: 1 pil, 1 ampul
• II. Devre: 1 pil, 2 ampul

Bu devreler karşılaştırıldığında, I. devredeki ampulün II. devredeki ampullerden daha parlak yandığı gözlemleniyor.
Bu gözlem, aşağıdaki hipotezlerden hangisini destekler?

A) Pil sayısı ampul parlaklığını etkiler.

B) Ampul sayısı ampul parlaklığını etkiler.

C) Kablo türü ampul parlaklığını etkiler.

D) Ampulün parlaklığı kullanılan pilin markasına bağlıdır.

• Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu adım adım, dikkatlice inceleyerek çözelim.
• Adım 1: Deney Düzeneklerini Anlayalım
  • I. Devre: 1 pil ve 1 ampulden oluşuyor.
  • II. Devre: 1 pil ve 2 ampulden oluşuyor.
  • Soruda "özdeş piller ve kablolar" kullanıldığı belirtiliyor. Bu, her iki devrede de aynı özelliklere sahip pil ve kabloların kullanıldığı anlamına gelir. Yani pilin gücü ve kabloların direnci aynıdır.
  • İki devre arasındaki tek fark, ampul sayısıdır. I. devrede 1 ampul varken, II. devrede 2 ampul vardır.
• Adım 2: Gözlemi Değerlendirelim
  • Gözlemimiz şu: I. devredeki ampul, II. devredeki ampullerden daha parlak yanıyor.
  • Bu ne anlama geliyor? Aynı pilin sağladığı enerji, I. devrede tek bir ampule giderken, II. devrede iki ampul arasında paylaşılıyor (genellikle seri bağlı oldukları varsayılır). Enerji paylaşıldığında, her bir ampule düşen enerji azalır ve dolayısıyla parlaklıkları da azalır.
• Adım 3: Hipotezleri İnceleyelim
  • A) Pil sayısı ampul parlaklığını etkiler.
    • Bu deneyde her iki devrede de 1 pil kullanılmıştır. Yani pil sayısı sabit tutulmuştur. Bu deney, pil sayısının parlaklığı etkileyip etkilemediğini test etmez. Bu nedenle bu hipotez, bu gözlemi desteklemez.
  • B) Ampul sayısı ampul parlaklığını etkiler.
    • Bu deneyde, pil ve kablo gibi diğer tüm değişkenler sabit tutulurken, sadece ampul sayısı değiştirilmiştir (1 ampulden 2 ampule). Ampul sayısı arttığında, ampullerin parlaklığı azalmıştır. Bu gözlem, ampul sayısının ampul parlaklığını doğrudan etkilediğini açıkça göstermektedir. Bu hipotez, gözlemi destekler.
  • C) Kablo türü ampul parlaklığını etkiler.
    • Soruda "özdeş kablolar" kullanıldığı belirtilmiştir. Yani kablo türü değiştirilmemiştir. Bu deney, kablo türünün parlaklığı etkileyip etkilemediğini test etmez. Bu nedenle bu hipotez, bu gözlemi desteklemez.
  • D) Ampulün parlaklığı kullanılan pilin markasına bağlıdır.
    • Soruda "özdeş piller" kullanıldığı belirtilmiştir. Yani pilin markası veya türü değiştirilmemiştir. Bu deney, pilin markasının parlaklığı etkileyip etkilemediğini test etmez. Bu nedenle bu hipotez, bu gözlemi desteklemez.
• Adım 4: Sonuca Ulaşalım
  • Yapılan deneyde, sadece ampul sayısı değiştirildiğinde ampul parlaklığında bir değişiklik gözlenmiştir. Bu durum, ampul sayısının ampul parlaklığını etkilediği hipotezini destekler.

Cevap B seçeneğidir.