Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden fazla ses olayı örneği vardır?
A) Yazarın son eseri, okuyucuyu derinden etkiledi.
B) Ağacın gölgesinde dinlenirken uyuyakalmışım.
C) Çocuk, annesine sarılıp sevinçle gülümsedi.
D) Kitapçıdan aldığım bu yeni roman çok sürükleyici.
E) Odaya girdiğinde sessizlik birden bozuldu.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, cümlelerdeki ses olaylarını dikkatlice inceleyerek birden fazla ses olayı örneği içeren cümleyi bulmamız isteniyor. Bir cümlede birden fazla ses olayı örneği olması, o cümlede farklı türde ses olaylarının bulunması veya aynı türden birden fazla ses olayının gerçekleşmesi anlamına gelebilir. Genellikle bu tür sorularda, toplam ses olayı sayısının en fazla olduğu seçenek doğru cevap olur.
Şimdi her bir seçeneği adım adım inceleyelim:
- A) Yazarın son eseri, okuyucuyu derinden etkiledi.
- okuyucuyu: "okuyucu" kelimesi ile "-u" belirtme hali eki arasına "y" kaynaştırma harfi girmiştir. (1 adet)
- Bu cümlede toplam 1 ses olayı örneği bulunmaktadır.
- B) Ağacın gölgesinde dinlenirken uyuyakalmışım.
- Ağacın: "ağaç" kelimesinin sonundaki "ç" sert ünsüzü, ünlüyle başlayan "-ın" eki aldığında "c" yumuşak ünsüzüne dönüşmüştür. Bu bir ünsüz yumuşamasıdır. (1 adet)
- gölgesinde: "gölge" kelimesi ile "-i" iyelik eki arasına "s" kaynaştırma harfi, "-i" iyelik eki ile "-de" bulunma hali eki arasına "n" kaynaştırma harfi girmiştir. (2 adet)
- uyuyakalmışım: "uyu-" fiil kökü ile "-akalmışım" eki arasına "y" kaynaştırma harfi girmiştir. (1 adet)
- Bu cümlede toplam 1 (ünsüz yumuşaması) + 2 (kaynaştırma) + 1 (kaynaştırma) = 4 ses olayı örneği bulunmaktadır.
- C) Çocuk, annesine sarılıp sevinçle gülümsedi.
- annesine: "anne" kelimesi ile "-i" iyelik eki arasına "s" kaynaştırma harfi, "-i" iyelik eki ile "-e" yönelme hali eki arasına "n" kaynaştırma harfi girmiştir. (2 adet)
- Bu cümlede toplam 2 ses olayı örneği bulunmaktadır.
- D) Kitapçıdan aldığım bu yeni roman çok sürükleyici.
- Kitapçıdan: "kitap" kelimesinin sonundaki "p" sert ünsüzü, "-cı" ekinin başındaki "c" yumuşak ünsüzünü "ç" sert ünsüzüne dönüştürmüştür. Bu bir ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi)dir. (1 adet)
- aldığım: "aldık" sıfat fiil ekinin sonundaki "k" sert ünsüzü, ünlüyle başlayan "-ım" eki aldığında "ğ" yumuşak ünsüzüne dönüşmüştür. Bu bir ünsüz yumuşamasıdır. (1 adet)
- sürükleyici: "sürükle-" fiil kökü ile "-ici" eki arasına "y" kaynaştırma harfi girmiştir. (1 adet)
- Bu cümlede toplam 1 (ünsüz benzeşmesi) + 1 (ünsüz yumuşaması) + 1 (kaynaştırma) = 3 ses olayı örneği bulunmaktadır.
- E) Odaya girdiğinde sessizlik birden bozuldu.
- Odaya: "oda" kelimesi ile "-a" yönelme hali eki arasına "y" kaynaştırma harfi girmiştir. (1 adet)
- girdiğinde: "gir-" fiiline gelen "-dik" sıfat fiil ekinin sonundaki "k" sert ünsüzü, ünlüyle başlayan "-i" eki aldığında "ğ" yumuşak ünsüzüne dönüşmüştür. Bu bir ünsüz yumuşamasıdır. Ayrıca "-i" iyelik eki ile "-de" bulunma hali eki arasına "n" kaynaştırma harfi girmiştir. (1 adet ünsüz yumuşaması, 1 adet kaynaştırma)
- Bu cümlede toplam 1 (kaynaştırma) + 1 (ünsüz yumuşaması) + 1 (kaynaştırma) = 3 ses olayı örneği bulunmaktadır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, cümlelerdeki toplam ses olayı örneklerinin sayıları şöyledir:
- A seçeneği: 1 ses olayı örneği
- B seçeneği: 4 ses olayı örneği
- C seçeneği: 2 ses olayı örneği
- D seçeneği: 3 ses olayı örneği
- E seçeneği: 3 ses olayı örneği
Görüldüğü üzere, B seçeneği diğer seçeneklere göre en fazla sayıda ses olayı örneği içermektedir (4 adet). Bu nedenle, "birden fazla ses olayı örneği" ifadesini en iyi karşılayan seçenek B'dir.
Cevap B seçeneğidir.
