Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişi zamiri kullanılmıştır?
A) Herkes bu konuda aynı fikirde değil.
B) Bazıları toplantıya geç kaldı.
C) Şunu bana uzatır mısın?
D) Onu dün akşam sinemada gördüm.
E) Kendi işini kendin yapmalısın.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugünkü sorumuz, Türkçede çok önemli bir konu olan zamirler, özellikle de kişi zamirleri üzerine. Hadi gelin, kişi zamirinin ne olduğunu hatırlayalım ve seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım.
Kişi Zamiri (Şahıs Zamiri) Nedir?
- Kişi zamirleri, varlıkların adlarının yerine kullanılan ve genellikle insanları (kişileri) karşılayan sözcüklerdir.
- Türkçede başlıca kişi zamirleri şunlardır: ben, sen, o, biz, siz, onlar.
- Bu zamirler, cümlede farklı hallerde (belirtme, yönelme, bulunma, ayrılma, ilgi) kullanılabilirler (örneğin: beni, sana, onda, bizden, onların).
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Herkes bu konuda aynı fikirde değil.
- Bu cümlede "Herkes" kelimesi bir zamirdir ancak belirli bir kişiyi değil, belirsiz bir topluluğu karşıladığı için belgisiz zamirdir. Kişi zamiri değildir.
- B) Bazıları toplantıya geç kaldı.
- Bu cümlede "Bazıları" kelimesi de belirli kişileri işaret etmediği, belirsizlik taşıdığı için belgisiz zamirdir. Kişi zamiri değildir.
- C) Şunu bana uzatır mısın?
- Bu cümlede iki zamir bulunmaktadır: "Şunu" ve "bana".
- "Şunu" kelimesi, bir varlığı işaret yoluyla belirttiği için işaret zamiridir.
- "Bana" kelimesi ise "ben" kişi zamirinin "-a" yönelme halini almış şeklidir. Dolayısıyla "bana" bir kişi zamiridir.
- D) Onu dün akşam sinemada gördüm.
- Bu cümlede "Onu" kelimesi, "o" kişi zamirinin "-u" belirtme halini almış şeklidir. Cümlenin anlamından da anlaşıldığı gibi, "onu" kelimesi burada bir kişiyi (erkek veya kadın) karşılamaktadır. Bu nedenle "onu" bir kişi zamiridir.
- E) Kendi işini kendin yapmalısın.
- Bu cümlede "Kendi" ve "kendin" kelimeleri bulunmaktadır. Bu kelimeler, eylemi yapan kişinin bizzat kendisini vurguladığı için dönüşlülük zamiridir. Kişi zamiri değildir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, D seçeneğindeki "Onu" kelimesinin açıkça bir kişi zamiri olduğunu görmekteyiz. C seçeneğinde de "bana" kelimesi kişi zamiri olmasına rağmen, genellikle "o" zamirinin kişi adının yerine kullanıldığı durumlar, kişi zamiri örnekleri arasında daha belirgin bir yer tutar ve bu tür sorularda sıklıkla hedeflenir.
Cevap D seçeneğidir.
