Yün kumaşa sürtülen ebonit çubuk ile ipek kumaşa sürtülen cam çubuk arasında gerçekleşen elektriklenme çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Dokunma ile elektriklenme
B) Etki ile elektriklenme
C) Sürtünme ile elektriklenme
D) İndüksiyon ile elektriklenme
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, günlük hayatta sıkça karşılaştığımız bir elektriklenme olayının temel prensibini anlamamız isteniyor. İki farklı cismin birbirine sürtülmesiyle ne tür bir elektriklenme gerçekleştiğini bulacağız.
- Elektriklenme Nedir?
Elektriklenme, cisimlerin elektron alıp vermesi sonucu elektrik yükü kazanması olayıdır. Cisimler normalde nötrdür, yani pozitif ve negatif yükleri dengededir. Ancak bazı etkileşimler sonucunda bu denge bozulabilir ve cisimler pozitif veya negatif yüklü hale gelebilir.
- Soru İçeriğini İnceleyelim:
Soruda "yün kumaşa sürtülen ebonit çubuk" ve "ipek kumaşa sürtülen cam çubuk" ifadeleri geçiyor. Buradaki anahtar kelime "sürtülen"dir. Yani iki farklı malzeme birbirine temas ettirilip ovuluyor.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Dokunma ile elektriklenme: Bu tür elektriklenmede, yüklü bir cisim nötr bir cisme dokundurulur ve yük transferi gerçekleşir. Sorudaki olayda başlangıçta her iki cisim de (çubuklar ve kumaşlar) nötr kabul edilir ve sürtünme ile yüklenirler.
- B) Etki ile elektriklenme (İndüksiyon ile elektriklenme): Bu tür elektriklenmede, yüklü bir cisim nötr bir cisme yaklaştırılır ancak dokundurulmaz. Yaklaşan yüklü cisim, nötr cismin içindeki yükleri kutuplaştırır (ayırır). Bu olayda sürtünme yoktur.
- C) Sürtünme ile elektriklenme: Bu tür elektriklenmede, iki farklı madde birbirine sürtüldüğünde, maddelerden biri elektron kaybederken diğeri elektron kazanır. Elektron kaybeden madde pozitif, elektron kazanan madde ise negatif yükle yüklenir. Örneğin, ebonit çubuk yün kumaşa sürtüldüğünde ebonit negatif, yün pozitif yüklenir. Cam çubuk ipek kumaşa sürtüldüğünde ise cam pozitif, ipek negatif yüklenir. Soruda bahsedilen tam olarak bu olaydır.
- D) İndüksiyon ile elektriklenme: Bu seçenek B seçeneği ile aynıdır ve sürtünme olayını açıklamaz.
- Sonuç:
Yün kumaşa ebonit çubuğun ve ipek kumaşa cam çubuğun sürtülmesiyle gerçekleşen elektriklenme çeşidi, maddeler arasında elektron alışverişi yoluyla yük transferi sağlayan "sürtünme ile elektriklenme"dir.
Cevap C seçeneğidir.
