"BİRİNCİ KÖYLÜ: (Endişeyle) Ağam, bu işler nereye varır böyle? Harmanlar kaldı, toprak susuz.
İKİNCİ KÖYLÜ: (Bağırarak) Varacağı yer belli! Ya açlıktan öleceğiz ya da bu zalimliğe bir dur diyeceğiz!
AĞA: (Gülerek) Ne gürültü bu? İşinize bakın, boş laflara karnınız doymaz!"
Yukarıdaki tiyatro metni parçasının dil ve üslup özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Halk diline yakın ifadeler kullanılmıştır.
B) Karakterlerin sosyal konumlarına uygun bir dil benimsenmiştir.
C) Diyaloglarda gerilimli bir atmosfer sezilmektedir.
D) Ağdalı ve sanatlı bir söyleyiş ağır basmaktadır.
E) Günlük konuşma dilinin doğallığı yansıtılmıştır.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen tiyatro metni parçasının dil ve üslup özelliklerini inceleyerek, hangi ifadenin söylenemeyeceğini bulacağız. Tiyatro metinlerinde karakterlerin konuşmaları, onların kimliğini, sosyal konumunu ve içinde bulundukları durumu yansıtır. Şimdi metni dikkatlice okuyalım ve seçenekleri tek tek değerlendirelim:
Metin:
"BİRİNCİ KÖYLÜ: (Endişeyle) Ağam, bu işler nereye varır böyle? Harmanlar kaldı, toprak susuz.
İKİNCİ KÖYLÜ: (Bağırarak) Varacağı yer belli! Ya açlıktan öleceğiz ya da bu zalimliğe bir dur diyeceğiz!
AĞA: (Gülerek) Ne gürültü bu? İşinize bakın, boş laflara karnınız doymaz!"
- A) Halk diline yakın ifadeler kullanılmıştır.
- Metinde "Ağam", "harmanlar kaldı", "toprak susuz", "açlıktan öleceğiz", "işinize bakın", "boş laflara karnınız doymaz" gibi ifadeler yer almaktadır. Bu ifadeler, günlük yaşamda köylülerin ve ağanın kullanabileceği, halkın anlayacağı basit ve yaygın sözlerdir. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
- B) Karakterlerin sosyal konumlarına uygun bir dil benimsenmiştir.
- Köylüler, ağaya hitap ederken "Ağam" diyerek saygı ve bağlılıklarını, aynı zamanda endişe ve isyanlarını dile getirirken kendi yaşam koşullarından (harman, toprak, açlık) bahsederler. Ağa ise köylüleri azarlayan, küçümseyen ve otoritesini gösteren bir dil kullanır ("Ne gürültü bu?", "İşinize bakın"). Bu durum, karakterlerin sosyal konumlarına uygun bir dil kullanıldığını gösterir. Bu ifade de doğrudur.
- C) Diyaloglarda gerilimli bir atmosfer sezilmektedir.
- Birinci köylünün endişesi, ikinci köylünün isyankar ve öfkeli çıkışı, ağanın ise bu duruma kayıtsız kalıp onları azarlaması, diyaloglar arasında açıkça bir çatışma ve gerilim olduğunu gösterir. Köylülerin çaresizliği ile ağanın umursamazlığı arasındaki zıtlık gerilimi artırmaktadır. Bu ifade de doğrudur.
- D) Ağdalı ve sanatlı bir söyleyiş ağır basmaktadır.
- "Ağdalı" demek, süslü, karmaşık, anlaşılması zor, çok fazla mecaz ve sanatsal ifade içeren bir dil demektir. "Sanatlı" ise edebi sanatlarla bezenmiş, özenli bir anlatımı ifade eder. Ancak metindeki dil, tam tersine oldukça sade, anlaşılır, günlük konuşma diline yakın ve doğaldır. Herhangi bir edebi sanat veya karmaşık cümle yapısı kullanılmamıştır. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.
- E) Günlük konuşma dilinin doğallığı yansıtılmıştır.
- Yukarıda da belirttiğimiz gibi, karakterlerin kullandığı ifadeler, cümle yapıları ve hitap şekilleri, gerçek hayatta bu tür bir durumda yaşanabilecek bir konuşmanın doğallığını taşımaktadır. Yapaylıktan uzak, samimi ve gerçekçi bir dil kullanılmıştır. Bu ifade de doğrudur.
Yukarıdaki değerlendirmeler sonucunda, tiyatro metninin dil ve üslup özellikleri hakkında söylenemeyecek olan ifade D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
