Merhaba sevgili öğrenciler,
Anlatım bozuklukları, cümlelerimizi kurarken yaptığımız, anlamı bulanıklaştıran, gereksiz sözcük kullanımına yol açan veya dil bilgisi kurallarına aykırı düşen hatalardır. Şimdi, verilen cümleleri tek tek inceleyerek hangisinde bir anlatım bozukluğu olduğunu bulalım:
- I. Olaylar karşısında oldukça sessiz ve tepkisiz kalması herkesi şaşırttı.
- Bu cümlede bir anlatım bozukluğu bulunmaktadır. "Sessiz kalmak" ve "tepkisiz kalmak" ifadeleri anlamca birbirine çok yakındır ve hatta "tepkisiz kalmak" ifadesi, "sessiz kalmayı" da içinde barındırır. Bir kişi tepkisiz kaldığında, genellikle sessiz de kalır. Bu durumda, iki kelimenin bir arada kullanılması gereksiz sözcük kullanımına yol açar. Cümle, "Olaylar karşısında oldukça sessiz kalması herkesi şaşırttı." veya "Olaylar karşısında oldukça tepkisiz kalması herkesi şaşırttı." şeklinde düzeltilebilir. Bu, anlatım bozukluklarından "gereksiz sözcük kullanımı" başlığı altına girer.
- II. Sanatçı, eserlerinde toplumsal sorunlara değinmekle kalmıyor, aynı zamanda çözüm önerileri de sunuyordu.
- Bu cümlede herhangi bir anlatım bozukluğu yoktur. "Değinmekle kalmıyor, aynı zamanda..." yapısı doğru ve anlamlı bir şekilde kullanılmıştır.
- III. Bu duruma sebep olan etkenleri bulmak için kapsamlı bir araştırma yapıldı.
- Bu cümlede de bir anlatım bozukluğu bulunmamaktadır. İfadeler yerli yerinde ve anlam bütünlüğü sağlanmıştır.
- IV. Tiyatro sahnesinde oyuncuların performansı gerçekten de göz kamaştırıcıydı.
- Bu cümle de dil bilgisi ve anlam açısından doğrudur, herhangi bir anlatım bozukluğu içermemektedir.
- V. Şehrin her tarafında, her köşesinde yeni binalar yükseliyordu.
- "Her tarafında" ve "her köşesinde" ifadeleri anlamca birbirini destekler nitelikte olsa da, burada bir pekiştirme veya vurgu amacı güdülmüştür. "Her tarafında" genel bir ifadeyken, "her köşesinde" daha detaylı bir yaygınlığı vurgular. Bu tür kullanımlar, genellikle anlatım bozukluğu olarak kabul edilmez; aksine, anlatımı güçlendirmek için tercih edilebilir. Bu nedenle, bu cümlede belirgin bir anlatım bozukluğu yoktur.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, en belirgin anlatım bozukluğunun I numaralı cümlede, gereksiz sözcük kullanımı nedeniyle ortaya çıktığını görüyoruz.
Cevap A seçeneğidir.
