12. sınıf edebiyat 2. dönem 2. yazılı 5. senaryo Test 2

Bir romanda "ben" dilini kullanarak olayları kendi yaşadıkları ve hissettikleri çerçevesinde okuyucuya aktaran, hikayenin merkezindeki kişi olan anlatıcı türüne ne ad verilir ve bu anlatıcının temel işlevi nedir?

Bu tanıma uygun anlatıcı türü ve işlevi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

A) Gözlemci anlatıcı; olaylara dışarıdan, tarafsız bir gözle yaklaşarak okuyucuyu bilgilendirmek.

B) Tanrısal anlatıcı; karakterlerin tüm düşünce ve duygularına hakim olarak olay örgüsünü derinleştirmek.

C) Kahraman anlatıcı; okuyucunun olayları birinci elden, daha kişisel ve duygusal bir şekilde deneyimlemesini sağlamak.

D) Yazar anlatıcı; kendi yorumlarını ve bakış açısını metne doğrudan dahil ederek didaktik bir amaç gütmek.

E) Güvenilmez anlatıcı; okuyucuyu yanıltarak metnin çok katmanlılığını artırmak.

Sevgili öğrenciler, bu soru bir romandaki anlatıcı türlerini ve onların temel işlevlerini anlamamızı istiyor. Soruyu adım adım inceleyerek doğru cevaba ulaşalım.

• Soruyu Anlayalım:
  • Soru, "ben" dilini kullanan, olayları kendi yaşadıkları ve hissettikleri çerçevesinde aktaran, hikayenin merkezindeki kişi olan bir anlatıcıdan bahsediyor.
  • Bu tanım, anlatıcının hikayenin içinde, birinci tekil şahıs ağzından konuştuğunu ve aynı zamanda hikayenin ana karakteri olduğunu gösteriyor.
  • Bizden bu anlatıcı türünün adını ve temel işlevini bulmamız isteniyor.
• Seçenekleri Değerlendirelim:
  • A) Gözlemci anlatıcı; olaylara dışarıdan, tarafsız bir gözle yaklaşarak okuyucuyu bilgilendirmek.
    • Gözlemci anlatıcı, olaylara dışarıdan bakar ve genellikle üçüncü tekil şahıs ("o") kullanır. Karakterlerin iç dünyasına girmez, sadece görüneni aktarır. Bu, sorudaki "ben" dili ve "kendi yaşadıkları" tanımına uymaz.
  • B) Tanrısal anlatıcı; karakterlerin tüm düşünce ve duygularına hakim olarak olay örgüsünü derinleştirmek.
    • Tanrısal anlatıcı da üçüncü tekil şahıs ("o") kullanır ve her şeyi bilir, karakterlerin aklından geçenleri, geçmişlerini ve geleceklerini dahi bilir. Ancak hikayenin merkezindeki kişi değildir ve "ben" dilini kullanmaz. Bu da sorunun tanımına uymaz.
  • C) Kahraman anlatıcı; okuyucunun olayları birinci elden, daha kişisel ve duygusal bir şekilde deneyimlemesini sağlamak.
    • "Kahraman anlatıcı", tam da soruda tarif edilen anlatıcı türüdür. Olayları "ben" dilini kullanarak, kendi yaşadıkları ve hissettikleri çerçevesinde aktarır çünkü kendisi hikayenin merkezindeki kişidir, yani ana karakterdir.
    • Bu anlatıcının temel işlevi, okuyucunun olayları doğrudan ana karakterin gözünden, onun duygusal dünyasına girerek, daha kişisel ve samimi bir şekilde deneyimlemesini sağlamaktır. Bu seçenek, sorudaki tüm kriterleri karşılamaktadır.
  • D) Yazar anlatıcı; kendi yorumlarını ve bakış açısını metne doğrudan dahil ederek didaktik bir amaç gütmek.
    • "Yazar anlatıcı" terimi, genellikle yazarın kendi sesinin metinde belirginleştiği durumlar için kullanılır ancak bu, sorudaki "ben" diliyle hikayenin merkezindeki kişi olma tanımını doğrudan karşılamaz. Didaktik amaç gütmek, her anlatıcı türünde olabilecek bir özelliktir, bu anlatıcının temel tanımı değildir.
  • E) Güvenilmez anlatıcı; okuyucuyu yanıltarak metnin çok katmanlılığını artırmak.
    • "Güvenilmez anlatıcı", genellikle birinci tekil şahıs anlatıcılarda görülen bir özelliktir ancak bu bir anlatıcı türü değil, anlatıcının bir niteliğidir. Yani bir kahraman anlatıcı aynı zamanda güvenilmez olabilir. Soru bizden anlatıcının türünü ve temel işlevini istiyor, bir özelliğini değil.
• Sonuç:
  • Soruda verilen tanım ("ben" dilini kullanma, kendi yaşadıkları ve hissettikleri, hikayenin merkezindeki kişi olma) doğrudan "Kahraman anlatıcı"yı işaret etmektedir.
  • Kahraman anlatıcının temel işlevi de okuyucuyu olayların içine çekerek, karakterin gözünden kişisel ve duygusal bir deneyim sunmaktır.

Cevap C seçeneğidir.