Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruda periyodik bir dalga hareketinde frekansın artmasının diğer dalga özelliklerini nasıl etkilediğini adım adım inceleyeceğiz. Unutmayın, fizik sorularında verilen her bilgi önemlidir, özellikle de "Ortam özellikleri değişmemektedir" gibi kısıtlamalar.
-
I. Dalganın periyodu azalır.
- Frekans ($f$) ve periyot ($T$) birbirinin tersidir. Frekans, bir saniyede oluşan dalga sayısını; periyot ise bir tam dalganın oluşması için geçen süreyi ifade eder.
- Bu iki büyüklük arasındaki ilişki $T = \frac{1}{f}$ formülü ile verilir.
- Soruda frekansın arttığı belirtiliyor. Eğer $f$ artarsa, bu formüle göre periyot ($T$) azalacaktır.
- Dolayısıyla, birinci yargı doğrudur.
-
II. Dalganın yayılma sürati artar.
- Bir dalganın yayılma sürati ($v$), dalganın ilerlediği ortamın özelliklerine bağlıdır. Örneğin, ses dalgalarının hızı havanın sıcaklığına, ışık dalgalarının hızı ise ortamın kırılma indisine bağlıdır.
- Soru metninde "Ortam özellikleri değişmemektedir" ifadesi açıkça belirtilmiştir. Bu çok önemli bir bilgidir.
- Ortam değişmediği sürece, dalganın frekansı veya dalga boyu değişse bile yayılma sürati değişmez, sabit kalır. Dalganın hızı sadece ortama bağlıdır.
- Dolayısıyla, ikinci yargı yanlıştır.
-
III. Dalganın dalga boyu azalır.
- Dalga hareketinde yayılma sürati ($v$), dalga boyu ($\lambda$) ve frekans ($f$) arasındaki temel ilişki $v = \lambda \cdot f$ formülü ile verilir.
- İkinci yargıda açıkladığımız gibi, ortam özellikleri değişmediği için yayılma sürati ($v$) sabittir.
- Soruda frekansın arttığı ($f \uparrow$) belirtiliyor.
- $v = \lambda \cdot f$ formülünde $v$ sabitken, $f$ artarsa, eşitliğin sağlanabilmesi için dalga boyunun ($\lambda$) azalması gerekir.
- Dolayısıyla, üçüncü yargı doğrudur.
Bu durumda, I ve III numaralı yargılar doğru, II numaralı yargı ise yanlıştır.
Cevap D seçeneğidir.
