Kimyada benzer benzeri çözer ilkesine göre polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler ise apolar çözücülerde iyi çözünür.
Buna göre, aşağıda verilen madde çiftlerinden hangisinin birbiri içerisinde iyi çözünmesi beklenmez?
($H: 1, C: 6, N: 7, O: 8, Cl: 17$)
A) $H_{2}O$ (Polar) - $NH_{3}$ (Polar)
B) $C_{6}H_{6}$ (Apolar) - $CCl_{4}$ (Apolar)
C) $HCl$ (Polar) - $H_{2}O$ (Polar)
D) $I_{2}$ (Apolar) - $H_{2}O$ (Polar)
E) $CH_{4}$ (Apolar) - $C_{6}H_{14}$ (Apolar)
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruda kimyada çok önemli bir ilke olan "benzer benzeri çözer" prensibini kullanarak madde çiftlerinin birbiri içinde çözünüp çözünmeyeceğini belirleyeceğiz. Bu ilke, polar maddelerin polar çözücülerde, apolar maddelerin ise apolar çözücülerde iyi çözündüğünü söyler. Yani, farklı polariteye sahip maddeler birbiri içinde iyi çözünmezler.
Şimdi her bir seçeneği bu ilkeye göre inceleyelim:
- A) $H_{2}O$ (Polar) - $NH_{3}$ (Polar): Her iki madde de polardır. "Benzer benzeri çözer" ilkesine göre, polar maddeler polar çözücülerde iyi çözünür. Dolayısıyla, $H_{2}O$ ve $NH_{3}$ birbiri içinde iyi çözünmesi beklenen bir çifttir.
- B) $C_{6}H_{6}$ (Apolar) - $CCl_{4}$ (Apolar): Her iki madde de apolardır. "Benzer benzeri çözer" ilkesine göre, apolar maddeler apolar çözücülerde iyi çözünür. Dolayısıyla, $C_{6}H_{6}$ ve $CCl_{4}$ birbiri içinde iyi çözünmesi beklenen bir çifttir.
- C) $HCl$ (Polar) - $H_{2}O$ (Polar): Her iki madde de polardır. "Benzer benzeri çözer" ilkesine göre, polar maddeler polar çözücülerde iyi çözünür. Dolayısıyla, $HCl$ ve $H_{2}O$ birbiri içinde iyi çözünmesi beklenen bir çifttir. (Aslında $HCl$ suda iyonlaşarak çözünür, ancak polarite açısından da uyumludur.)
- D) $I_{2}$ (Apolar) - $H_{2}O$ (Polar): $I_{2}$ apolar bir maddedir, $H_{2}O$ ise polar bir maddedir. Bu iki madde farklı polariteye sahiptir. "Benzer benzeri çözer" ilkesine göre, apolar bir madde polar bir çözücüde iyi çözünmez. Dolayısıyla, $I_{2}$ ve $H_{2}O$ birbiri içinde iyi çözünmesi beklenmeyen bir çifttir.
- E) $CH_{4}$ (Apolar) - $C_{6}H_{14}$ (Apolar): Her iki madde de apolardır (hidrokarbonlar genellikle apolardır). "Benzer benzeri çözer" ilkesine göre, apolar maddeler apolar çözücülerde iyi çözünür. Dolayısıyla, $CH_{4}$ ve $C_{6}H_{14}$ birbiri içinde iyi çözünmesi beklenen bir çifttir.
Sonuç olarak, farklı polariteye sahip olan $I_{2}$ (apolar) ve $H_{2}O$ (polar) maddelerinin birbiri içinde iyi çözünmesi beklenmez.
Cevap D seçeneğidir.
