9. sınıf biyoloji 2. dönem 2. yazılı 4. senaryo Test 1

Bir hücrenin sitoplazmasında, hücre dışından alınan büyük molekülleri sindirmekle görevli olduğu bilinen X organeli, Y organeli tarafından üretilen sindirim enzimlerini taşımaktadır. Y organeli ise bu enzimleri Z organelinden alır.

Bu bilgilere göre X, Y ve Z organelleri aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

A) X: Lizozom, Y: Golgi aygıtı, Z: Granüllü endoplazmik retikulum

B) X: Peroksizom, Y: Lizozom, Z: Mitokondri

C) X: Koful, Y: Ribozom, Z: Çekirdek

D) X: Mitokondri, Y: Golgi aygıtı, Z: Düz endoplazmik retikulum

E) X: Ribozom, Y: Lizozom, Z: Golgi aygıtı

Bu soruyu çözmek için, hücre organellerinin görevlerini ve birbirleriyle olan ilişkilerini iyi anlamamız gerekiyor. Adım adım ilerleyelim:

• X organelini belirleyelim: Soruda X organelinin, hücre dışından alınan büyük molekülleri sindirmekle görevli olduğu belirtiliyor. Hücre içinde büyük moleküllerin (polimerlerin) parçalanmasından, yani hücre içi sindirimden sorumlu organel lizozomdur. Lizozomlar, fagositoz veya pinositoz yoluyla hücreye alınan maddeleri, eski veya hasarlı organelleri sindiren hidrolitik enzimler içerir. Bu nedenle X organeli Lizozom'dur.
• Y organelini belirleyelim: X organelinin (Lizozom) sindirim enzimlerini Y organelinden aldığı söyleniyor. Lizozomların içindeki sindirim enzimleri protein yapılıdır. Bu proteinlerin sentezlenmesi, işlenmesi, paketlenmesi ve hedeflerine yönlendirilmesi belirli bir organel zinciri tarafından yapılır. Granüllü endoplazmik retikulumda sentezlenen bu enzimler, daha sonra işlenmek ve paketlenmek üzere Golgi aygıtına gönderilir. Golgi aygıtı, bu enzimleri lizozomlara gönderecek şekilde paketler. Dolayısıyla, Y organeli Golgi aygıtı'dır.
• Z organelini belirleyelim: Y organelinin (Golgi aygıtı) bu enzimleri Z organelinden aldığı belirtiliyor. Golgi aygıtı, lizozomlara gönderilecek protein yapılı enzimleri granüllü endoplazmik retikulumdan alır. Granüllü endoplazmik retikulumun üzerinde bulunan ribozomlar, lizozom enzimleri gibi hücre dışına salgılanacak veya organellere gönderilecek proteinleri sentezler. Bu proteinler, granüllü endoplazmik retikulum lümenine girer ve oradan Golgi aygıtına taşınır. Bu nedenle Z organeli Granüllü endoplazmik retikulum'dur.
• Sonuç olarak:
  • X: Lizozom
  • Y: Golgi aygıtı
  • Z: Granüllü endoplazmik retikulum
• Bu eşleştirme, verilen seçenekler arasında A seçeneğinde doğru bir şekilde sunulmuştur.

Cevap A seçeneğidir.