9. sınıf biyoloji 2. dönem 2. yazılı 4. senaryo Test 2

Yağlar (lipitler), canlılar için enerji deposu, yapısal bileşen ve düzenleyici gibi çeşitli görevleri olan önemli organik moleküllerdir.
Yağlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Bir gliserol ve üç yağ asidinin ester bağlarıyla birleşmesiyle oluşurlar.

B) Hücre zarının yapısına katılarak akışkanlığı sağlarlar.

C) Suda çözünmezler veya çok az çözünürler.

D) Aynı miktardaki karbonhidrat ve proteinlere göre daha az enerji verirler.

E) Bazı hormonların (örneğin steroid hormonlar) yapısına katılırlar.

Merhaba sevgili öğrenciler,

Yağlar (lipitler), canlılar için hayati öneme sahip moleküllerdir. Şimdi, yağlarla ilgili verilen ifadeleri tek tek inceleyerek hangisinin yanlış olduğunu bulalım:

• A) Bir gliserol ve üç yağ asidinin ester bağlarıyla birleşmesiyle oluşurlar.

  Bu ifade doğrudur. Trigliseritler olarak bilinen nötral yağlar, bir gliserol molekülü ile üç yağ asidi molekülünün ester bağları kurarak birleşmesi sonucu oluşur. Bu tepkimeye esterleşme denir ve her bir ester bağı oluşumunda bir molekül su açığa çıkar.

• B) Hücre zarının yapısına katılarak akışkanlığı sağlarlar.

  Bu ifade de doğrudur. Hücre zarlarının temel yapısını fosfolipitler oluşturur. Fosfolipitler, çift katlı bir tabaka halinde dizilerek hücre zarının iskeletini oluşturur. Ayrıca, kolesterol gibi diğer lipitler de hücre zarının yapısına katılarak zarın akışkanlığını ve stabilitesini düzenler.

• C) Suda çözünmezler veya çok az çözünürler.

  Bu ifade doğrudur. Yağlar, apolar (kutupsuz) moleküllerdir ve bu nedenle polar olan su molekülleriyle etkileşime girmezler. Bu özelliklerine hidrofobik (suyu sevmeyen) denir. Bu yüzden yağlar suda çözünmezler veya çok az çözünürler.

• D) Aynı miktardaki karbonhidrat ve proteinlere göre daha az enerji verirler.

  Bu ifade yanlıştır. Yağlar, aynı miktardaki karbonhidrat ve proteinlere göre yaklaşık iki kat daha fazla enerji depolarlar ve verirler. Örneğin, 1 gram yağ yaklaşık 9 kcal enerji verirken, 1 gram karbonhidrat veya protein yaklaşık 4 kcal enerji verir. Bu nedenle yağlar, canlılar için en verimli enerji deposu molekülleridir.

• E) Bazı hormonların (örneğin steroid hormonlar) yapısına katılırlar.

  Bu ifade doğrudur. Steroidler, bir lipit çeşididir ve kolesterolden türetilirler. Östrojen, testosteron, kortizol gibi birçok önemli hormon (steroid hormonlar) kolesterol türevi olup, yağ yapılıdırlar. Bu hormonlar vücutta birçok düzenleyici görev üstlenirler.

Yukarıdaki açıklamalara göre, D seçeneğindeki ifade yanlıştır.

Cevap D seçeneğidir.