Bazı ülkeler, hızlı nüfus artışının getirdiği sorunlarla başa çıkmak amacıyla nüfus artış hızını düşürmeye yönelik politikalar uygulamaktadır. Bu tür bir nüfus politikası uygulayan bir ülke için aşağıdaki özelliklerden hangisi beklenmez?
A) Kişi başına düşen milli gelirin düşük olması
B) Sağlık ve eğitim hizmetlerinde yetersizliklerin yaşanması
C) İşsizlik oranlarının yüksek olması
D) Kentleşme hızının yavaş olması
E) Doğal kaynakların hızla tükenmesi
Bu soru, hızlı nüfus artışının getirdiği sorunları ve bu sorunlarla başa çıkmak için uygulanan nüfus politikalarını anlamamızı gerektiriyor. Hızlı nüfus artışı yaşayan ülkelerde genellikle belirli sosyo-ekonomik ve çevresel sorunlar ortaya çıkar. Bu sorunları göz önünde bulundurarak seçenekleri inceleyelim:
- A) Kişi başına düşen milli gelirin düşük olması: Hızlı nüfus artışı, ekonomik büyüme hızını aşarsa, üretilen toplam milli gelir daha fazla kişiye bölüneceği için kişi başına düşen milli gelir düşer. Bu durum, hızlı nüfus artışı yaşayan ülkelerde sıkça görülen bir özelliktir. Dolayısıyla, bu beklenir.
- B) Sağlık ve eğitim hizmetlerinde yetersizliklerin yaşanması: Hızla artan nüfus, devletin sağlık ve eğitim gibi temel kamu hizmetlerini yeterli kalitede ve miktarda sunmasını zorlaştırır. Okullar ve hastaneler yetersiz kalabilir, öğretmen ve doktor açığı yaşanabilir. Bu da hızlı nüfus artışının tipik bir sonucudur. Dolayısıyla, bu beklenir.
- C) İşsizlik oranlarının yüksek olması: Genç ve dinamik bir nüfusun işgücüne katılımı hızla artarken, ekonominin bu kadar çok kişiye iş imkanı yaratamaması durumunda işsizlik oranları yükselir. Hızlı nüfus artışı olan ülkelerde işsizlik önemli bir sorundur. Dolayısıyla, bu beklenir.
- D) Kentleşme hızının yavaş olması: Hızlı nüfus artışı yaşayan ülkelerde, genellikle kırsal kesimdeki işsizlik, yoksulluk ve daha iyi yaşam koşulları arayışı nedeniyle kırsaldan kentlere doğru yoğun bir göç yaşanır. Bu durum, kentlerin hızla büyümesine ve kentleşme hızının artmasına neden olur. Dolayısıyla, "kentleşme hızının yavaş olması" hızlı nüfus artışı yaşayan bir ülke için beklenen bir özellik değildir; tam tersine, kentleşme hızı genellikle yüksek olur.
- E) Doğal kaynakların hızla tükenmesi: Artan nüfusun gıda, su, enerji ve barınma gibi temel ihtiyaçları, doğal kaynaklar üzerinde büyük bir baskı oluşturur. Ormanların yok olması, su kaynaklarının azalması, toprak erozyonu ve kirlilik gibi sorunlar hızla artar. Bu durum, hızlı nüfus artışının çevresel bir sonucudur. Dolayısıyla, bu beklenir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, hızlı nüfus artışının getirdiği sorunlarla mücadele eden bir ülkede kentleşme hızının yavaş olması beklenmez. Tam tersine, bu tür ülkelerde kentleşme hızı genellikle yüksektir.
Cevap D seçeneğidir.
