Türkiye'nin doğu bölgeleri, genellikle batı bölgelerine göre daha engebeli ve dağlık bir yapıya sahiptir. Bu durum, söz konusu bölgelerdeki ekonomik faaliyetleri çeşitli şekillerde etkiler. Buna göre, Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki engebeli yer şekillerinin ekonomik faaliyetler üzerindeki etkileri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
A) Tarım alanlarının parçalı ve sınırlı olması
B) Ulaşım ağının gelişmesinin zorlaşması
C) Hayvancılığın önemli bir geçim kaynağı olması
D) Sanayileşme oranının düşük kalması
E) Turizm potansiyelinin düşüklüğü
Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, Doğu Anadolu Bölgesi'nin engebeli yer şekillerinin ekonomik faaliyetler üzerindeki etkilerinden hangisinin gösterilemeyeceği sorulmaktadır. Yani, engebeli yapının olumsuz veya olumlu bir etkisi olmayan ya da tam tersi bir etki yaratan seçeneği bulmamız gerekiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Tarım alanlarının parçalı ve sınırlı olması: Engebeli ve dağlık arazilerde geniş, düz ve verimli tarım arazileri bulmak zordur. Tarım genellikle vadilerde veya küçük platolarda yapılır ve bu alanlar dağınık ve sınırlıdır. Bu durum, engebeli yer şekillerinin doğrudan bir sonucudur ve tarımı olumsuz etkiler. Dolayısıyla bu, gösterilebilir bir etkidir.
- B) Ulaşım ağının gelişmesinin zorlaşması: Dağlık ve engebeli arazilerde yol, köprü, tünel gibi ulaşım altyapısı inşa etmek hem çok maliyetli hem de teknik olarak zordur. Bu durum, ulaşım ağının yeterince gelişememesine ve bölgeler arası bağlantının zayıf kalmasına neden olur. Bu da engebeli yer şekillerinin doğrudan bir etkisidir. Dolayısıyla bu, gösterilebilir bir etkidir.
- C) Hayvancılığın önemli bir geçim kaynağı olması: Engebeli ve dağlık bölgelerde geniş tarım alanları olmasa da, genellikle yayla ve meralar geniş yer kaplar. Bu meralar, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık için uygun otlaklar sunar. Bu nedenle, bölgede tarımın sınırlı kalmasıyla birlikte hayvancılık önemli bir ekonomik faaliyet ve geçim kaynağı haline gelir. Bu durum, engebeli yer şekillerinin dolaylı bir olumlu etkisidir. Dolayısıyla bu, gösterilebilir bir etkidir.
- D) Sanayileşme oranının düşük kalması: Engebeli arazi yapısı, sanayi tesisleri kurmak için uygun düz alanların azlığına, ulaşım zorluklarına (hammadde ve ürün taşımacılığı), enerji nakil hatlarının maliyetine ve işgücü teminindeki sıkıntılara yol açar. Bu faktörler, bölgedeki sanayileşme oranının düşük kalmasına neden olur. Bu da engebeli yer şekillerinin doğrudan bir etkisidir. Dolayısıyla bu, gösterilebilir bir etkidir.
- E) Turizm potansiyelinin düşüklüğü: Tam aksine, Doğu Anadolu Bölgesi'nin engebeli ve dağlık yapısı, yüksek dağları, krater gölleri, kanyonları, yaylaları, kış sporları merkezleri (örneğin Palandöken), tarihi ve kültürel zenginlikleri (örneğin Ani Harabeleri, İshak Paşa Sarayı) ile aslında yüksek bir turizm potansiyeline sahiptir. Engebeli arazi yapısı, doğa turizmi, kış turizmi, yayla turizmi gibi birçok turizm türü için elverişli koşullar sunar. Ulaşım zorlukları veya altyapı eksiklikleri bu potansiyelin tam olarak değerlendirilmesini engellese de, potansiyelin kendisi düşüklük değil, yüksekliktir. Bu nedenle, "turizm potansiyelinin düşüklüğü" ifadesi engebeli yer şekillerinin bir etkisi olarak gösterilemez.
Cevap E seçeneğidir.
