Türkiye'nin $1960-1980$ yılları arasında uyguladığı nüfus politikalarının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Nüfus artış hızını yükseltmek
B) Nüfus artış hızını düşürmek
C) Nüfusun eğitim seviyesini artırmak
D) Nüfusun kırsal kesimde kalmasını sağlamak
E) Nüfusun dengeli dağılımını sağlamak
Değerli öğrenciler, bu soru Türkiye'nin belirli bir dönemdeki nüfus politikalarını anlamamızı gerektiriyor. Ülkelerin nüfus politikaları, ekonomik ve sosyal koşullara göre zamanla değişiklik gösterebilir. Şimdi 1960-1980 dönemine odaklanalım:
- Türkiye'nin Nüfus Politikaları Tarihçesi: Cumhuriyetin ilk yıllarından 1950'lerin sonuna kadar Türkiye'de nüfus artış hızını yükseltmeye yönelik politikalar izlenmiştir. Bunun temel nedeni, savaşlarda kaybedilen nüfusun telafisi ve genç, dinamik bir nüfus yapısı oluşturma isteğiydi.
- 1960'lı Yıllardaki Değişim: Ancak 1960'lı yıllara gelindiğinde durum değişmeye başladı. Hızlı nüfus artışı, ekonomik kalkınma çabalarını zorlaştıran, kaynakların yetersiz kalmasına neden olan ve sosyal hizmetler (eğitim, sağlık vb.) üzerindeki yükü artıran bir faktör olarak görülmeye başlandı. Bu dönemde yapılan planlamalar ve araştırmalar, yüksek nüfus artış hızının kalkınma hedeflerine ulaşmayı engellediğini ortaya koydu.
- 1965 Nüfus Planlaması Kanunu: Bu tespitler doğrultusunda, 1965 yılında Nüfus Planlaması Kanunu çıkarıldı. Bu kanunla birlikte, aile planlaması hizmetleri yaygınlaştırılmaya, doğum kontrol yöntemleri hakkında bilgi verilmeye ve bu yöntemlere erişim kolaylaştırılmaya başlandı. Bu politikaların temel amacı, nüfus artış hızını bilinçli bir şekilde düşürerek, ekonomik ve sosyal gelişmeyi desteklemekti.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Nüfus artış hızını yükseltmek: Bu, 1960 öncesi dönemin politikasıydı, 1960-1980 dönemi için geçerli değildir.
- B) Nüfus artış hızını düşürmek: Yukarıda açıklandığı gibi, bu dönemde hızlı nüfus artışının kalkınma üzerindeki olumsuz etkileri fark edilmiş ve nüfus artış hızını düşürmeye yönelik politikalar benimsenmiştir. Bu, doğru cevaptır.
- C) Nüfusun eğitim seviyesini artırmak: Bu, genel bir kalkınma hedefidir ve nüfus politikalarının doğrudan birincil amacı değildir, ancak nüfus planlaması ile dolaylı olarak ilişkilidir.
- D) Nüfusun kırsal kesimde kalmasını sağlamak: Bu dönemde Türkiye'de yoğun bir kentleşme yaşanmaktaydı ve bu, nüfus politikalarının birincil amacı değildi.
- E) Nüfusun dengeli dağılımını sağlamak: Bu da bölgesel kalkınma politikalarının bir parçasıdır ve nüfus artış hızını kontrol etme amacından farklıdır.
Bu bilgiler ışığında, Türkiye'nin 1960-1980 yılları arasında uyguladığı nüfus politikalarının temel amacının nüfus artış hızını düşürmek olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
