10. sınıf coğrafya 2. dönem 2. yazılı 1. senaryo meb Test 3

Gelişmiş ülkelerde hizmet sektörünün GSYİH içindeki payı genellikle %$70$'in üzerindeyken, sanayi sektörünün payı %$20$-$30$ bandında, tarım sektörünün payı ise %$5$'in altındadır.

Bu bilgiye dayanarak, Türkiye ekonomisinin sektörel dağılımı ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

A) Türkiye'nin ekonomik yapısı, gelişmiş ülkelerdeki tarım sektörüne benzer bir dağılıma sahiptir.

B) Türkiye'de sanayi sektörü, gelişmiş ülkelerdeki sanayi sektörü payının oldukça altındadır.

C) Türkiye'de hizmet sektörünün GSYİH'ye katkısı, gelişmiş ülkelerdeki seviyenin altında ancak bu yönde bir gelişim eğilimi göstermektedir.

D) Türkiye, ekonomik yapısı itibarıyla tamamen birincil ekonomik faaliyetlere bağımlıdır.

E) Türkiye'nin ekonomik yapısı, gelişmiş ülkelerdeki sanayi sektörüne kıyasla daha baskın bir tarım sektörüne sahiptir.

Bu soru, gelişmiş ülkelerin ekonomik yapılarını temel alarak Türkiye ekonomisinin sektörel dağılımı hakkında çıkarım yapmamızı istemektedir. Gelişmiş ülkelerin ekonomik yapısını inceleyerek, Türkiye'nin bu yapıya göre nerede konumlandığını değerlendirelim.

• Gelişmiş Ülkelerin Sektörel Dağılımı:
  • Hizmet sektörü: GSYİH'nin genellikle %$70$'inin üzerindedir.
  • Sanayi sektörü: GSYİH'nin %$20$-$30$ bandındadır.
  • Tarım sektörü: GSYİH'nin %$5$'inin altındadır.
  Bu bilgiler, bir ülkenin gelişmişlik seviyesi arttıkça hizmet sektörünün payının arttığını, sanayi sektörünün belirli bir seviyede kaldığını ve tarım sektörünün payının ise azaldığını göstermektedir. Şimdi seçenekleri bu bilgiler ve Türkiye ekonomisi hakkındaki genel bilgiler ışığında değerlendirelim.
• A) Türkiye'nin ekonomik yapısı, gelişmiş ülkelerdeki tarım sektörüne benzer bir dağılıma sahiptir.

  Gelişmiş ülkelerde tarım sektörünün payı %$5$'in altındadır. Türkiye'de tarım sektörünün GSYİH içindeki payı, yıllara göre değişmekle birlikte, genellikle %$5$'in üzerindedir (yaklaşık %$6$-$8$ civarında). Bu nedenle, Türkiye'nin tarım sektörü gelişmiş ülkelerdeki tarım sektörüne "benzer" bir dağılıma sahip değildir; aksine, gelişmiş ülkelere göre daha yüksek bir paya sahiptir. Bu ifade yanlıştır.

• B) Türkiye'de sanayi sektörü, gelişmiş ülkelerdeki sanayi sektörü payının oldukça altındadır.

  Gelişmiş ülkelerde sanayi sektörü payı %$20$-$30$ bandındadır. Türkiye'de sanayi sektörünün GSYİH içindeki payı genellikle %$25$-$30$ civarındadır. Bu oran, gelişmiş ülkelerdeki sanayi sektörü payına oldukça yakındır, hatta bazı yıllarda bu bandın içinde yer almaktadır. Dolayısıyla, "oldukça altında" ifadesi doğru değildir. Bu ifade yanlıştır.

• C) Türkiye'de hizmet sektörünün GSYİH'ye katkısı, gelişmiş ülkelerdeki seviyenin altında ancak bu yönde bir gelişim eğilimi göstermektedir.

  Gelişmiş ülkelerde hizmet sektörünün payı %$70$'in üzerindedir. Türkiye'de hizmet sektörünün GSYİH içindeki payı genellikle %$55$-$65$ bandındadır. Bu oran, gelişmiş ülkelerdeki %$70$'in üzerindeki seviyenin altındadır. Ancak, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde ekonomik büyüme ve yapısal dönüşümle birlikte hizmet sektörünün payı sürekli artma eğilimindedir. Bu durum, Türkiye'nin gelişmiş ülkelerdeki seviyeye doğru bir gelişim eğilimi gösterdiğini ifade eder. Bu ifade doğrudur.

• D) Türkiye, ekonomik yapısı itibarıyla tamamen birincil ekonomik faaliyetlere bağımlıdır.

  Birincil ekonomik faaliyetler tarım, madencilik, balıkçılık gibi doğrudan doğadan üretim yapılan faaliyetlerdir. Türkiye ekonomisi, sanayi ve hizmet sektörlerinin GSYİH'ye önemli katkılarıyla çeşitlenmiş bir yapıya sahiptir. "Tamamen bağımlıdır" ifadesi, Türkiye'nin ekonomik yapısını doğru yansıtmamaktadır. Bu ifade yanlıştır.

• E) Türkiye'nin ekonomik yapısı, gelişmiş ülkelerdeki sanayi sektörüne kıyasla daha baskın bir tarım sektörüne sahiptir.

  Gelişmiş ülkelerde sanayi sektörü payı %$20$-$30$ bandındadır. Türkiye'de tarım sektörünün payı ise yaklaşık %$6$-$8$ civarındadır. Türkiye'deki tarım sektörünün payı, gelişmiş ülkelerdeki sanayi sektörünün payından çok daha düşüktür. Dolayısıyla, tarım sektörünün daha baskın olduğu çıkarımı yanlıştır. Bu ifade yanlıştır.

Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, Türkiye ekonomisinin sektörel dağılımı ile ilgili en doğru çıkarım C seçeneğinde verilmiştir.

Cevap C seçeneğidir.