10. sınıf coğrafya 2. dönem 2. yazılı 6. senaryo meb Test 2

Bir yerleşim biriminde, eğimli arazilerde yoğunlaşan ve sık sık heyelan riski taşıyan bir bölge bulunmaktadır. Bu bölgedeki halkı heyelan afetinden korumak için aşağıdaki uygulamalardan hangisi en uygun korunma önlemi olacaktır?

A) Bölgeye yüksek katlı binalar inşa edilmesine izin vermek.

B) Arazinin doğal bitki örtüsünü tamamen kaldırarak yerleşimi genişletmek.

C) Eğimli arazilerde teraslama çalışmaları yapmak ve istinat duvarları inşa etmek.

D) Bölgedeki su kaynaklarını kontrolsüz bir şekilde kullanıma açmak.

E) Sadece afet sonrası yardım ve tahliye planları hazırlamak.

Sevgili öğrenciler, bu soru, doğal afetlerden korunma yolları hakkında bilgi birikimimizi ölçüyor. Özellikle heyelan gibi afetlerde, doğru önlemleri almak can ve mal kaybını önlemek için hayati önem taşır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Bölgeye yüksek katlı binalar inşa edilmesine izin vermek.

  Bu seçenek, heyelan riskini artıracak bir uygulamadır. Yüksek katlı binalar, eğimli araziye ek yük bindirerek zeminin dengesini bozar ve heyelan riskini artırır. Heyelan riski taşıyan bir bölgede bu tür bir yapılaşmaya izin vermek, durumu daha da tehlikeli hale getirir.

• B) Arazinin doğal bitki örtüsünü tamamen kaldırarak yerleşimi genişletmek.

  Doğal bitki örtüsü, özellikle ağaçlar ve derin köklü bitkiler, kökleriyle toprağı tutarak erozyonu ve heyelanı önlemede kritik bir rol oynar. Bitki örtüsünün kaldırılması, toprağın tutunma gücünü azaltır, yağmur sularının doğrudan toprağa çarpmasına ve zeminin daha kolay kaymasına neden olur. Bu da heyelan riskini ciddi şekilde artırır.

• C) Eğimli arazilerde teraslama çalışmaları yapmak ve istinat duvarları inşa etmek.

  Bu seçenek, heyelan riskini azaltmak için alınabilecek en uygun ve etkili mühendislik önlemlerini içerir.

  • Teraslama: Eğimli arazilerde basamaklar oluşturarak eğimi azaltır. Bu sayede suyun akış hızı yavaşlar, toprağın suya doygun hale gelmesi engellenir ve zeminin stabilitesi artırılır.
  • İstinat Duvarları: Eğimli yamaçlarda toprağı yerinde tutmak, kaymasını engellemek ve yamaç stabilitesini sağlamak için inşa edilen yapılardır. Bu duvarlar, zeminin aşağı doğru hareket etmesini fiziksel olarak engeller.
  Bu iki yöntem, eğimli arazilerde heyelan riskini azaltmak için bilimsel ve mühendislik açısından kanıtlanmış, en etkili önleyici tedbirlerdir.

• D) Bölgedeki su kaynaklarını kontrolsüz bir şekilde kullanıma açmak.

  Su, heyelanların en önemli tetikleyicilerinden biridir. Kontrolsüz su kullanımı (örneğin, sızdıran borular, aşırı sulama, yetersiz drenaj), zeminin suya doygun hale gelmesine, ağırlığının artmasına ve kayma direncini kaybetmesine neden olur. Bu durum, heyelan riskini artırır.

• E) Sadece afet sonrası yardım ve tahliye planları hazırlamak.

  Afet sonrası yardım ve tahliye planları, bir afet meydana geldiğinde can kaybını en aza indirmek ve mağdurlara ulaşmak için çok önemlidir. Ancak sorumuz "korunma önlemi" yani afeti *önleyici* bir tedbir arıyor. Sadece afet sonrası planlar yapmak, afetin gerçekleşmesini engellemez; bu, afetin sonuçlarıyla başa çıkmaya yönelik reaktif bir yaklaşımdır. Öncelik, afeti hiç yaşanmamasını sağlamaktır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, heyelan riskini azaltmak ve halkı korumak için en uygun ve proaktif önlem, arazinin fiziksel yapısını güçlendirmeye yönelik mühendislik çalışmaları yapmaktır.

Cevap C seçeneğidir.