$15$. yüzyıldan itibaren Avrupa devletleri, yeni ticaret yolları bulma, değerli madenlere ulaşma ve Hristiyanlığı yayma gibi amaçlarla Coğrafi Keşifler'e girişmişlerdir. Bu keşifler, Avrupa'da merkantilizm adı verilen yeni bir ekonomik anlayışın doğuşuna zemin hazırlamıştır.
Merkantilist ekonomi politikalarının temel hedefi göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi sömürgecilik faaliyetlerinin ortaya çıkışında ve yaygınlaşmasında etkili olan en önemli faktörlerden biridir?
A) Avrupa'da feodalizmin güçlenmesi ve merkezi krallıkların zayıflaması.
B) Sanatsal ve kültürel alanda Rönesans'ın yaygınlaşmasıyla birlikte hümanist düşüncenin ön plana çıkması.
C) Sömürge topraklarından bol miktarda hammadde temin etme ve üretilen mallar için yeni pazarlar bulma ihtiyacı.
D) Avrupa'da bilimsel devrimin yaşanmasıyla birlikte teknolojik gelişmelerin durma noktasına gelmesi.
E) Reform hareketlerinin etkisiyle kilisenin siyasi gücünün artması ve dini hoşgörünün yaygınlaşması.
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, Coğrafi Keşifler sonrası Avrupa'da ortaya çıkan merkantilizm ekonomik anlayışının sömürgecilik faaliyetleriyle ilişkisini anlamamız isteniyor. Merkantilizmin temel hedefini göz önünde bulundurarak sömürgeciliğin en önemli nedenini bulacağız.
- Merkantilizm Nedir? Merkantilizm, 16. ve 18. yüzyıllar arasında Avrupa'da etkili olan bir ekonomik sistemdir. Bu sisteme göre bir devletin gücü ve zenginliği, sahip olduğu değerli maden (özellikle altın ve gümüş) miktarıyla ölçülür. Devletler, ihracatı artırıp ithalatı azaltarak dış ticaret fazlası vermeyi ve böylece değerli maden biriktirmeyi hedeflerler.
- Merkantilizmin Sömürgecilikle İlişkisi: Merkantilist devletler, değerli madenlere ulaşmak, kendi sanayileri için ucuz hammadde temin etmek ve ürettikleri malları satabilecekleri garantili pazarlar bulmak amacıyla sömürgeciliğe yönelmişlerdir. Sömürgeler, ana ülkenin zenginleşmesi için bir araç olarak görülmüştür.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Avrupa'da feodalizmin güçlenmesi ve merkezi krallıkların zayıflaması. Bu ifade yanlıştır. Coğrafi Keşifler ve merkantilizm dönemi, tam tersine, merkezi krallıkların güçlendiği ve feodalizmin zayıfladığı bir dönemdir. Güçlü merkezi devletler, keşifleri ve sömürgeciliği finanse edip yönetmiştir.
- B) Sanatsal ve kültürel alanda Rönesans'ın yaygınlaşmasıyla birlikte hümanist düşüncenin ön plana çıkması. Rönesans ve hümanizm, bireyin ve insan aklının önemini vurgulamıştır. Keşiflere dolaylı olarak merak ve öğrenme isteği katmış olsa da, sömürgeciliğin ekonomik yaygınlaşmasının temel nedeni değildir. Sömürgecilik daha çok ekonomik ve siyasi güç arayışıdır.
- C) Sömürge topraklarından bol miktarda hammadde temin etme ve üretilen mallar için yeni pazarlar bulma ihtiyacı. Bu seçenek, merkantilist ekonomi politikalarının temel hedefleriyle birebir örtüşmektedir. Sömürgeler, ana ülkeye ucuz hammadde sağlar (pamuk, şeker, baharat, madenler vb.) ve ana ülkenin ürettiği mamul mallar için garantili bir pazar oluşturur. Bu durum, ana ülkenin dış ticaret fazlası vermesine ve zenginleşmesine yardımcı olur. Bu nedenle sömürgeciliğin ortaya çıkışında ve yaygınlaşmasında en önemli faktörlerden biridir.
- D) Avrupa'da bilimsel devrimin yaşanmasıyla birlikte teknolojik gelişmelerin durma noktasına gelmesi. Bu ifade yanlıştır. Bilimsel devrim, gemicilik ve navigasyon gibi alanlarda teknolojik gelişmeleri hızlandırmış ve Coğrafi Keşifleri mümkün kılmıştır. Teknolojik gelişmeler durma noktasına gelmemiştir.
- E) Reform hareketlerinin etkisiyle kilisenin siyasi gücünün artması ve dini hoşgörünün yaygınlaşması. Reform hareketleri, kilisenin siyasi gücünü artırmamış, aksine azaltmıştır. Ayrıca, bu dönemde dini hoşgörü yerine dini çatışmalar ve savaşlar yaşanmıştır. Hristiyanlığı yayma amacı keşiflerin bir motivasyonu olsa da, merkantilizmin ekonomik hedefi ve sömürgeciliğin yaygınlaşmasındaki en önemli faktör bu değildir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, merkantilist ekonomi politikalarının temel hedefi olan zenginlik biriktirme ve dış ticaret fazlası verme amacına en uygun düşen seçenek, sömürgelerden hammadde temin etme ve üretilen mallar için pazar bulma ihtiyacıdır.
Cevap C seçeneğidir.
