10. sınıf tarih 2. dönem 2. yazılı 5. senaryo Test 2

Soru 03 / 16
II. Mahmut döneminde 1826 yılında gerçekleşen Vaka-i Hayriye ile Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasının en önemli sonuçlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?

A) Osmanlı ordusunun tamamen Batılı tarzda yapılanmasını sağlaması.
B) Tımarlı sipahi sisteminin yeniden canlandırılmasına olanak tanıması.
C) Merkezi otoritenin güçlenmesi ve reformların önündeki en büyük engelin kalkması.
D) Gayrimüslimlerin orduya alınmasının önünü açması.
E) Deniz gücünün (donanma) modernizasyonunun hızlanması.

Sevgili öğrenciler, bu soru, Osmanlı İmparatorluğu'nun modernleşme sürecindeki en kritik dönüm noktalarından biri olan Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasının (Vaka-i Hayriye) sonuçlarını anlamamızı istiyor. Hadi seçenekleri tek tek inceleyelim:

  • A) Osmanlı ordusunun tamamen Batılı tarzda yapılanmasını sağlaması.

    Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması, Batılı tarzda bir ordu kurmanın önünü açmıştır (Asakir-i Mansure-i Muhammediye). Ancak bu, ordunun hemen ve tamamen Batılı tarzda yapılanmasını sağlamadı; bu uzun bir süreçti. Yeniçerilerin kaldırılması, bu yapılanma için gerekli olan ilk ve en büyük engeli ortadan kaldırmıştır. Yani bu bir sonuçtur, ancak daha temel bir sonucun (engelin kalkması) ardından gelmiştir.

  • B) Tımarlı sipahi sisteminin yeniden canlandırılmasına olanak tanıması.

    Tımarlı sipahi sistemi, Yeniçeri Ocağı'ndan çok daha önce önemini kaybetmiş ve merkeziyetçi bir ordunun kurulması hedeflendiği için yeniden canlandırılması söz konusu olmamıştır. II. Mahmut dönemi reformları, eski sistemleri ihya etmekten ziyade, modern ve merkeziyetçi bir devlet yapısı kurmaya yönelikti. Bu seçenek tarihsel olarak doğru değildir.

  • C) Merkezi otoritenin güçlenmesi ve reformların önündeki en büyük engelin kalkması.

    Yeniçeriler, kuruluş amaçlarından saparak zamanla devlet içinde devlet haline gelmiş, padişah değişikliklerinde ve reform girişimlerinde sürekli isyan ederek büyük bir engel teşkil etmişlerdir. II. Mahmut, bu ocağı kaldırarak hem kendi merkezi otoritesini güçlendirmiş hem de askeri, idari ve sosyal alanlarda yapmayı planladığı tüm reformların önündeki en büyük engeli ortadan kaldırmıştır. Bu olay, Osmanlı modernleşmesinin kapısını aralayan en önemli adımdır. Bu nedenle, bu seçenek en doğru ve kapsayıcı sonucu ifade etmektedir.

  • D) Gayrimüslimlerin orduya alınmasının önünü açması.

    Gayrimüslimlerin orduya alınması, Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasından çok daha sonra, özellikle Tanzimat Dönemi'nde (1856 Islahat Fermanı ile) gündeme gelmiş bir konudur. Vaka-i Hayriye'nin doğrudan ve öncelikli bir sonucu değildir. Yeni kurulan Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusu, Müslüman askerlerden oluşmaktaydı.

  • E) Deniz gücünün (donanma) modernizasyonunun hızlanması.

    Yeniçeri Ocağı, kara ordusunun bir parçasıydı. Onların kaldırılması doğrudan deniz gücünün modernizasyonunu hızlandırmamıştır. Donanmanın modernizasyonu da genel reformlar kapsamında ele alınmış olsa da, Yeniçerilerin kaldırılmasının birincil ve en önemli etkisi kara ordusu ve merkezi otorite üzerinedir.

Yukarıdaki analizler ışığında, Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasının en önemli ve temel sonucunun, merkezi otoritenin güçlenmesi ve devletin modernleşme yolundaki en büyük engelin ortadan kalkması olduğu açıktır. Bu durum, sonraki tüm reform hareketlerinin temelini oluşturmuştur.

Cevap C seçeneğidir.

↩️ Soruya Dön
✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
Geri Dön