Avrupa'da sömürgecilik faaliyetleri, $15$. yüzyılın sonlarından itibaren hız kazanmış ve $19$. yüzyıla kadar devam etmiştir. Bu süreçte bazı Avrupa devletleri, sömürge imparatorlukları kurarak küresel güç haline gelmişlerdir.
Aşağıdaki devletlerden hangisi, sömürgecilik faaliyetlerinde öncü rol oynayan ve geniş sömürge imparatorlukları kuran devletlerden biri değildir?
A) Portekiz
B) İspanya
C) Hollanda
D) Belçika
E) İngiltere
Sevgili öğrenciler, bu soru Avrupa devletlerinin sömürgecilik tarihindeki rollerini anlamamızı gerektiren önemli bir sorudur. Sömürgecilik, Avrupa'nın küresel güç dengesini değiştiren ve dünya tarihini derinden etkileyen uzun bir süreçtir. Soruda, $15$. yüzyılın sonlarından $19$. yüzyıla kadar olan dönemde sömürgecilik faaliyetlerinde öncü rol oynayan ve geniş sömürge imparatorlukları kuran devletlerden hangisinin bu tanıma uymadığı sorulmaktadır.
- A) Portekiz: Portekiz, coğrafi keşiflerin öncülerinden biri olarak $15$. yüzyılın sonlarında Afrika kıyıları boyunca ilerlemiş, Ümit Burnu'nu aşarak Hindistan'a ulaşmış ve Brezilya'yı keşfetmiştir. Asya, Afrika ve Güney Amerika'da geniş bir deniz aşırı ticaret imparatorluğu kurarak sömürgecilik faaliyetlerinde kesinlikle öncü rol oynamıştır.
- B) İspanya: İspanya da Portekiz ile birlikte coğrafi keşiflerin ve sömürgeciliğin ilk ve en büyük aktörlerinden biridir. Kristof Kolomb'un Amerika'yı keşfetmesiyle başlayan süreçte, Kuzey, Orta ve Güney Amerika'da devasa bir sömürge imparatorluğu kurmuş, altın ve gümüş gibi değerli kaynakları Avrupa'ya taşımıştır.
- C) Hollanda: $17$. yüzyılda denizcilik ve ticaret alanında büyük bir güç haline gelen Hollanda, özellikle Doğu Hint Adaları (bugünkü Endonezya), Güney Afrika, Karayipler ve Kuzey Amerika'da (New York'un eski adı New Amsterdam) önemli sömürgeler elde etmiştir. Hollanda Doğu Hindistan Şirketi, dünyanın ilk çok uluslu şirketlerinden biri olarak sömürgecilik tarihinde önemli bir yer tutar.
- D) Belçika: Belçika, diğer seçeneklerdeki devletlere kıyasla sömürgecilik faaliyetlerine çok daha geç başlamıştır. Belçika'nın en bilinen ve tek büyük sömürgesi olan Kongo, $19$. yüzyılın sonlarında Kral II. Leopold'un kişisel mülkü olarak ele geçirilmiş ve daha sonra Belçika hükümetine devredilmiştir. Dolayısıyla, Belçika $15$. yüzyıldan itibaren sömürgecilikte öncü rol oynayan ve geniş imparatorluklar kuran devletlerden biri değildir. Sömürgecilik tarihi diğerlerine göre daha kısa ve daha sınırlıdır.
- E) İngiltere: İngiltere, $17$. yüzyıldan itibaren Kuzey Amerika, Karayipler, Hindistan, Avustralya ve Afrika'da geniş sömürgeler kurarak dünyanın en büyük sömürge imparatorluğunu inşa etmiştir. "Güneş Batmayan İmparatorluk" olarak anılan İngiliz İmparatorluğu, sömürgecilik faaliyetlerinin en önemli ve etkili aktörlerinden biridir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Belçika diğer devletler gibi $15$. yüzyılın sonlarından itibaren sömürgecilik faaliyetlerinde öncü rol oynayan ve geniş sömürge imparatorlukları kuran bir devlet değildir. Belçika'nın sömürgecilik tarihi daha geç bir döneme ve daha sınırlı bir coğrafyaya dayanmaktadır.
Cevap D seçeneğidir.
