11. sınıf tarih 2. dönem 2. yazılı 1. senaryo Test 1

Soru 06 / 22
Islahat Fermanı ($1856$), Kırım Savaşı sonrasında imzalanan Paris Barış Antlaşması'nın hemen öncesinde ilan edilmiş ve özellikle gayrimüslim tebaanın haklarını genişletmeyi amaçlamıştır.
Aşağıdakilerden hangisi Islahat Fermanı'nın temel özelliklerinden biridir?
A) Osmanlı topraklarında yaşayan herkesin eşit vatandaşlık haklarına sahip olmasını sağlamak.
B) Padişahın yetkilerini sınırlandırarak meclisli yönetime geçişi hedeflemek.
C) Yalnızca Müslüman halkın haklarını güvence altına almak.
D) Vergi toplama yetkisini tamamen eyaletlere devretmek.
E) Yeniçeri Ocağı'nı kaldırarak modern bir ordu kurmak.

Islahat Fermanı, Osmanlı İmparatorluğu'nun modernleşme çabalarının önemli bir adımıdır. 1856 yılında, Kırım Savaşı sonrasında imzalanacak olan Paris Barış Antlaşması öncesinde ilan edilmiştir. Bu fermanın temel amacı, özellikle gayrimüslim tebaanın haklarını genişleterek, Avrupalı devletlerin Osmanlı iç işlerine müdahalesini engellemek ve imparatorluk içindeki farklı inanç grupları arasında eşitliği sağlamaktı.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

  • A) Osmanlı topraklarında yaşayan herkesin eşit vatandaşlık haklarına sahip olmasını sağlamak.

    Bu seçenek, Islahat Fermanı'nın en temel ve kapsayıcı özelliğini doğru bir şekilde ifade etmektedir. Ferman, din ve mezhep farkı gözetmeksizin tüm Osmanlı tebaasının kanun önünde eşitliğini vurgulamıştır. Gayrimüslimlerin devlet memuru olabilmesi, askere alınabilmesi (bedelli veya nakdi), mahkemelerde şahitliklerinin kabul edilmesi, mülk edinme hakları gibi konularda Müslümanlarla eşit haklara sahip olmasını öngörüyordu. Bu durum, "Osmanlıcılık" ideolojisinin bir yansıması olarak, tüm tebaayı ortak bir "Osmanlı vatandaşı" kimliği altında birleştirmeyi amaçlıyordu.

  • B) Padişahın yetkilerini sınırlandırarak meclisli yönetime geçişi hedeflemek.

    Bu özellik, Islahat Fermanı'nın değil, daha sonraki bir dönem olan 1876'da ilan edilen Kanun-i Esasi (İlk Anayasa) ve Birinci Meşrutiyet döneminin temel hedefidir. Islahat Fermanı, padişahın yetkilerini sınırlayan bir belge değil, aksine padişahın iradesiyle çıkarılmış bir ferman niteliğindedir.

  • C) Yalnızca Müslüman halkın haklarını güvence altına almak.

    Bu seçenek, Islahat Fermanı'nın temel amacına tamamen zıttır. Ferman, özellikle gayrimüslim tebaanın haklarını genişletmeyi ve Müslümanlarla eşit hale getirmeyi hedeflemiştir. Müslüman halkın hakları zaten İslam hukukuna göre güvence altındaydı; fermanın asıl amacı, gayrimüslimlerin statüsünü yükseltmekti.

  • D) Vergi toplama yetkisini tamamen eyaletlere devretmek.

    Islahat Fermanı'nın içeriğinde vergi toplama yetkisinin eyaletlere devredilmesi gibi bir madde bulunmamaktadır. Ferman, daha çok hukuki, idari ve sosyal alandaki eşitlik düzenlemelerine odaklanmıştır. Vergi sistemiyle ilgili düzenlemeler olsa da, yetkinin tamamen eyaletlere devri söz konusu değildir.

  • E) Yeniçeri Ocağı'nı kaldırarak modern bir ordu kurmak.

    Yeniçeri Ocağı, 1826 yılında Sultan II. Mahmud tarafından kaldırılmış ve yerine modern bir ordu (Asakir-i Mansure-i Muhammediye) kurulmuştur. Bu olay, Islahat Fermanı'ndan 30 yıl önce gerçekleşmiştir. Dolayısıyla bu seçenek, Islahat Fermanı'nın özelliklerinden biri değildir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Islahat Fermanı'nın temel özelliğinin Osmanlı topraklarında yaşayan herkesin din, dil, ırk ayrımı gözetmeksizin eşit vatandaşlık haklarına sahip olmasını sağlamak olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap A seçeneğidir.

↩️ Soruya Dön
✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!
Geri Dön