11. sınıf tarih 2. dönem 2. yazılı 5. senaryo Test 2

1876 yılındaki siyasi gelişmeler, Kanun-ı Esasi'nin ilanı ve I. Meşrutiyet Dönemi'nin başlamasına yol açmıştır. Ancak bu dönem kısa sürmüştür. Sultan II. Abdülhamid'in 1878 yılında Kanun-ı Esasi'yi askıya alarak Meclis'i kapatmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Osmanlı Devleti'nin 93 Harbi'ni (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) kazanması.

B) Balkanlar'daki milliyetçi ayaklanmaların başarıyla bastırılması.

C) Meclisin padişahın istifasını talep etmesi.

D) Devam eden Osmanlı-Rus Savaşı ve Meclis'teki muhalif tutum ile işlevsizliğin algılanması.

E) Çok partili demokratik bir sistem kurma arzusu.

Merhaba sevgili öğrenciler,

Bu soru, Osmanlı Devleti'nin önemli bir geçiş dönemi olan I. Meşrutiyet'in neden kısa sürdüğünü ve Sultan II. Abdülhamid'in Kanun-ı Esasi'yi askıya almasının temel nedenini anlamamızı istiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:

• A) Osmanlı Devleti'nin 93 Harbi'ni (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) kazanması.

  Bu seçenek doğru değildir. Osmanlı Devleti, 93 Harbi'ni maalesef kaybetmiştir. Bu savaş, Osmanlı için büyük toprak kayıplarına ve ağır bir yenilgiye yol açmıştır. Bir savaşı kazanmak genellikle yönetimin gücünü pekiştirirken, kaybetmek siyasi istikrarsızlığı artırır ve radikal kararlar alınmasına zemin hazırlayabilir.

• B) Balkanlar'daki milliyetçi ayaklanmaların başarıyla bastırılması.

  Bu ifade de doğru değildir. Tam aksine, 93 Harbi'nin sonuçlarından biri de Balkanlar'daki milliyetçi hareketlerin güçlenmesi ve bazı Balkan devletlerinin bağımsızlıklarını kazanması olmuştur (örneğin, Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsızlıklarını ilan etmiş, Bulgaristan özerklik kazanmıştır). Bu durum, Osmanlı Devleti'nin iç ve dış sorunlarını daha da derinleştirmiştir.

• C) Meclisin padişahın istifasını talep etmesi.

  Meclis'te padişahın politikalarına yönelik eleştiriler ve muhalif tutumlar olsa da, doğrudan padişahın istifasını talep etme gibi bir durum söz konusu olmamıştır. Böyle bir talep, zaten yeni kurulmuş olan Meclis için çok radikal bir adım olurdu ve padişahın Meclis'i kapatma gerekçesini güçlendirirdi. Padişah, Meclis'in işleyişinden ve muhalif tavırlarından rahatsız olmuştur, ancak istifa talebi temel neden değildir.

• D) Devam eden Osmanlı-Rus Savaşı ve Meclis'teki muhalif tutum ile işlevsizliğin algılanması.

  Bu seçenek, Sultan II. Abdülhamid'in kararının temel nedenini en doğru şekilde açıklamaktadır. Şöyle ki:

  • Devam eden Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi): Osmanlı Devleti, bu savaşta çok zor bir durumdaydı ve ağır yenilgiler alıyordu. Ülke büyük bir varoluşsal krizle karşı karşıyaydı.
  • Meclis'teki muhalif tutum: Yeni açılan Meclis-i Mebusan'da, savaşın kötü yönetimi, hükümetin icraatları ve padişahın bazı kararları hakkında sert eleştiriler yapılıyordu. Milletvekilleri, savaşın gidişatını ve devletin genel durumunu sorguluyorlardı.
  • İşlevsizliğin algılanması: Sultan II. Abdülhamid ve çevresi, bu kritik savaş döneminde Meclis'teki tartışmaların ve muhalif tutumun, devletin hızlı ve etkili kararlar almasını engellediğini, birliği bozduğunu ve dolayısıyla Meclis'in işlevsiz kaldığını düşünüyordu. Padişah, bu olağanüstü dönemde devletin ancak güçlü ve merkezi bir yönetimle ayakta kalabileceğine inanıyordu. Bu algı, Kanun-ı Esasi'nin askıya alınması ve Meclis'in kapatılması için bir gerekçe oluşturmuştur.
• E) Çok partili demokratik bir sistem kurma arzusu.

  Bu seçenek, Sultan II. Abdülhamid'in eylemleriyle tamamen çelişmektedir. Padişah, Kanun-ı Esasi'yi askıya alarak ve Meclis'i kapatarak, tam tersine, merkezi ve mutlak otoritesini yeniden tesis etmiştir. Amacı demokratik bir sistemi geliştirmek değil, devletin bekasını kendi mutlak yönetimi altında sağlamaktı.

Sonuç olarak, Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu zorlu savaş koşulları ve bu koşullar altında Meclis'in padişah tarafından "işlevsiz" ve "muhalif" olarak algılanması, Sultan II. Abdülhamid'in Kanun-ı Esasi'yi askıya alarak Meclis'i kapatmasının temel nedenidir.

Cevap D seçeneğidir.