12. sınıf inkılap tarihi 2. dönem 2. yazılı 1. Senaryo Test 1

II. Dünya Savaşı sonrası Türkiye'de 1945-1950 yılları arasında yaşanan siyasi, sosyal ve ekonomik gelişmeler hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Tek partili yönetimden çok partili hayata geçişin adımları atılmıştır.

B) Köy Enstitüleri bu dönemde kapatılmıştır.

C) Marshall Planı çerçevesinde ABD'den ekonomik yardım alınmaya başlanmıştır.

D) Varlık Vergisi uygulaması bu dönemin önemli ekonomik uygulamalarından biridir.

E) Demokrat Parti bu dönemde kurulmuş ve 1950 seçimlerini kazanarak iktidara gelmiştir.

Merhaba sevgili öğrenciler!

II. Dünya Savaşı sonrası Türkiye'de 1945-1950 yılları arasında yaşanan siyasi, sosyal ve ekonomik gelişmeleri anlamak, yakın tarihimiz için çok önemlidir. Bu dönem, Türkiye Cumhuriyeti'nin hem iç hem de dış politikada önemli dönüşümler yaşadığı bir geçiş sürecidir. Şimdi, sorumuzdaki seçenekleri tek tek inceleyerek hangisinin bu döneme ait yanlış bir bilgi olduğunu bulalım:

• A) Tek partili yönetimden çok partili hayata geçişin adımları atılmıştır.

  Bu ifade doğrudur. II. Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle birlikte Türkiye'de tek partili yönetimden (Cumhuriyet Halk Partisi) çok partili hayata geçiş süreci başlamıştır. 1945 yılında Milli Kalkınma Partisi, 1946 yılında ise Demokrat Parti kurulmuştur. Bu partilerin kurulması, çok partili siyasi hayatın ilk adımlarıdır.

• B) Köy Enstitüleri bu dönemde kapatılmıştır.

  Bu ifade yanlıştır. Köy Enstitüleri, 1940 yılında kurulmuş ve kırsal kesimin kalkınmasında önemli rol oynamış eğitim kurumlarıdır. Ancak bu dönemde (1945-1950) kapatılmamışlardır. Köy Enstitüleri'nin yapısı ve müfredatında değişiklikler yapılmış olsa da, tamamen kapatılmaları 1954 yılında gerçekleşmiştir. Dolayısıyla, "kapatılmıştır" ifadesi bu dönem için doğru değildir.

• C) Marshall Planı çerçevesinde ABD'den ekonomik yardım alınmaya başlanmıştır.

  Bu ifade doğrudur. II. Dünya Savaşı sonrası Avrupa'nın yeniden inşası ve Sovyet tehdidine karşı durulması amacıyla ABD tarafından başlatılan Marshall Planı'na Türkiye de 1947 yılında dahil olmuştur. Bu plan çerçevesinde Türkiye, ABD'den önemli ekonomik yardımlar almaya başlamıştır.

• D) Varlık Vergisi uygulaması bu dönemin önemli ekonomik uygulamalarından biridir.

  Bu ifade yanlıştır. Varlık Vergisi, II. Dünya Savaşı yıllarında, savaşın getirdiği ekonomik sıkıntıları hafifletmek ve karaborsacılığı önlemek amacıyla 1942 yılında çıkarılmış olağanüstü bir vergi uygulamasıdır. Bu vergi, 1944 yılında yürürlükten kaldırılmıştır. Dolayısıyla, 1945-1950 yılları arasında uygulanan bir ekonomik gelişme değildir.

• E) Demokrat Parti bu dönemde kurulmuş ve 1950 seçimlerini kazanarak iktidara gelmiştir.

  Bu ifade doğrudur. Demokrat Parti, 1946 yılında Adnan Menderes, Celâl Bayar, Refik Koraltan ve Fuat Köprülü tarafından kurulmuştur. Parti, 1950 yılında yapılan genel seçimleri kazanarak 27 yıllık Cumhuriyet Halk Partisi iktidarına son vermiş ve Türkiye'de çok partili dönemin ilk iktidar partisi olmuştur.

Seçenekleri incelediğimizde, D seçeneğindeki Varlık Vergisi uygulamasının 1945-1950 dönemiyle ilgili olmadığını açıkça görmekteyiz. Bu vergi, belirtilen dönemden önce, II. Dünya Savaşı yıllarında uygulanmıştır.

Cevap D seçeneğidir.