İslam dini, insanın yeryüzünde bir halife olduğunu ve çevreyi koruma sorumluluğu taşıdığını belirtir. Bu sorumluluk, ahlaki bir görev olarak kabul edilir.
Aşağıdakilerden hangisi, İslam'ın insan-çevre ahlakı anlayışı çerçevesinde uygun görülen bir tutumdur?
A) Doğal kaynakları sınırsızca tüketmek.
B) Canlılara eziyet etmek ve yaşam alanlarını yok etmek.
C) Çevreyi kirleten sanayi atıklarını denetimsizce doğaya bırakmak.
D) Ağaç dikme kampanyalarına katılmak ve yeşil alanları korumak.
E) Sadece kendi çıkarları doğrultusunda çevreyi kullanmak.
Sevgili öğrenciler, bu soru İslam dininin çevreye bakış açısını ve insanın bu konudaki sorumluluklarını anlamamızı istiyor. Soru kökünde belirtildiği gibi, İslam dini insanı yeryüzünde bir halife (vekil) olarak görür ve çevreyi koruma sorumluluğunu ahlaki bir görev olarak yükler. Şimdi seçenekleri bu anlayış çerçevesinde değerlendirelim:
- A) Doğal kaynakları sınırsızca tüketmek: Bu tutum, halifelik sorumluluğuyla çelişir. İslam, kaynakların israf edilmeden, ölçülü ve dengeli kullanılmasını öğütler. Sınırsız tüketim, gelecek nesillerin haklarını ve ekolojik dengeyi göz ardı etmektir.
- B) Canlılara eziyet etmek ve yaşam alanlarını yok etmek: İslam, tüm canlılara merhametle yaklaşmayı emreder. Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v.), hayvanlara iyi davranmayı ve onlara eziyet etmemeyi öğütlemiştir. Yaşam alanlarını yok etmek ise çevreyi koruma sorumluluğuna tamamen aykırıdır.
- C) Çevreyi kirleten sanayi atıklarını denetimsizce doğaya bırakmak: Bu davranış, çevreyi tahrip eden, insan sağlığına ve diğer canlılara zarar veren bir eylemdir. İslam'ın temizlik ve çevreye duyarlılık prensipleriyle bağdaşmaz. Çevreyi kirletmek, halifelik görevini kötüye kullanmaktır.
- D) Ağaç dikme kampanyalarına katılmak ve yeşil alanları korumak: Bu tutum, İslam'ın çevre ahlakıyla tamamen uyumludur. Ağaç dikmek, yeşil alanları korumak ve geliştirmek, hem ekolojik dengeye katkı sağlar hem de gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakma sorumluluğunu yerine getirir. Peygamberimiz, kıyamet koparken bile eldeki fidanı dikmeyi tavsiye etmiştir. Bu, çevreye verilen önemin en güzel göstergesidir.
- E) Sadece kendi çıkarları doğrultusunda çevreyi kullanmak: Bu bencil yaklaşım, halifelik bilinciyle bağdaşmaz. İslam, çevrenin sadece bugünkü insanların değil, tüm canlıların ve gelecek nesillerin ortak mirası olduğunu kabul eder. Kendi çıkarlarını merkeze almak, bu geniş sorumluluğu göz ardı etmektir.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, İslam'ın insan-çevre ahlakı anlayışı çerçevesinde uygun görülen tutum, çevreyi koruma ve iyileştirme çabalarına katılmaktır.
Cevap D seçeneğidir.
