🎓 11. sınıf ingilizce 2. dönem 2. yazılı 2. senaryo meb Test 3 - Ders Notu
Bu ders notu, 11. sınıf İngilizce 2. dönem 2. yazılı sınavında (2. senaryo, Test 3) karşılaşabileceğin temel dilbilgisi konularını sade ve anlaşılır bir şekilde özetler. Sınavda başarılı olmak için bu konulara hakim olman önemlidir.
📌 Modals for Deduction and Speculation (Çıkarım ve Tahmin Modalları)
Bu modallar, bir durum hakkında ne kadar emin olduğumuzu veya bir olayın geçmişte nasıl gerçekleşmiş olabileceğine dair tahminlerimizi ifade etmek için kullanılır. Hem şimdiki zaman hem de geçmiş zaman için farklı yapılar kullanılır.
- Şimdiki Zaman için Çıkarım/Tahmin: Bir durumun şu an nasıl olduğuna dair tahmin yürütürüz.
- Must be: "Kesinlikle öyledir." (Güçlü olumlu çıkarım)
Örnek: "She must be very tired. She worked all day." (Kesinlikle çok yorgun olmalı. Bütün gün çalıştı.)
- Can't be: "Olamaz, imkansız." (Güçlü olumsuz çıkarım)
Örnek: "He can't be hungry. He just ate a big meal." (Aç olamaz. Daha yeni büyük bir yemek yedi.)
- Might/May/Could be: "Olabilir, belki öyledir." (Zayıf tahmin, belirsizlik)
Örnek: "They might be at home, or maybe they went out." (Evde olabilirler ya da belki dışarı çıktılar.)
- Geçmiş Zaman için Çıkarım/Tahmin: Geçmişte yaşanmış bir olay hakkında tahmin yürütürüz. Yapı: modal + have + V3 (fiilin üçüncü hali).
- Must have + V3: "Kesinlikle öyle olmuştur." (Güçlü olumlu çıkarım)
Örnek: "He must have forgotten his keys. The door is locked." (Anahtarlarını unutmuş olmalı. Kapı kilitli.)
- Can't have + V3: "Öyle olmuş olamaz, imkansız." (Güçlü olumsuz çıkarım)
Örnek: "She can't have seen me. I was hiding behind the tree." (Beni görmüş olamaz. Ağacın arkasına saklanmıştım.)
- Might/May/Could have + V3: "Olmuş olabilir, belki öyle olmuştur." (Zayıf tahmin, belirsizlik)
Örnek: "They might have missed the bus. Let's call them." (Otobüsü kaçırmış olabilirler. Onları arayalım.)
💡 İpucu: "Could have + V3" bazen geçmişte yapma fırsatı olup da yapılmayan şeyler için de kullanılır. "I could have gone to the party, but I chose to stay home." (Partiye gidebilirdim ama evde kalmayı tercih ettim.)
📌 Conditional Sentences (Koşul Cümleleri - If Clauses)
Koşul cümleleri, bir eylemin veya durumun gerçekleşmesinin başka bir koşula bağlı olduğunu ifade eder. Genellikle "if" ile başlarlar.
- Type 2 Conditionals (İkinci Tip Koşul Cümleleri): Gerçekleşmesi pek mümkün olmayan veya hayali durumlar için kullanılır. Şimdiki zamanda veya gelecekteki varsayımsal durumları anlatır.
- Yapı: If + Subject + Simple Past (V2), Subject + would/could/might + V1 (fiilin yalın hali)
Örnek: "If I had a million dollars, I would travel the world." (Eğer bir milyon dolarım olsaydı, dünyayı gezerdim.)
Örnek: "If I were you, I wouldn't do that." (Senin yerinde olsaydım, bunu yapmazdım.)
- Type 3 Conditionals (Üçüncü Tip Koşul Cümleleri): Geçmişte gerçekleşmemiş, pişmanlık veya farklı bir sonucun olabileceği durumları ifade eder. Geçmişle ilgili hayali veya imkansız koşulları anlatır.
- Yapı: If + Subject + Past Perfect (had + V3), Subject + would/could/might + have + V3
Örnek: "If I had studied harder, I would have passed the exam." (Eğer daha sıkı çalışsaydım, sınavı geçerdim.)
Örnek: "If you hadn't helped me, I couldn't have finished the project." (Bana yardım etmeseydin, projeyi bitiremezdim.)
⚠️ Dikkat: Type 2'de "if" cümlesinde "to be" fiili için tüm öznelerle "were" kullanmak daha yaygın ve doğru kabul edilir, ancak özellikle konuşma dilinde "was" da duyulabilir.
📌 Reported Speech (Dolaylı Anlatım)
Bir başkasının söylediklerini veya sorduklarını kendi kelimelerimizle aktarmak için kullanılır. Aktarım yaparken genellikle zaman, zamir ve yer/zaman ifadelerinde değişiklikler olur.
- Cümle Aktarımı (Statements): Genellikle "said (that)" veya "told (someone that)" kullanılır.
- Zaman Kayması (Backshift):
- Present Simple → Past Simple
Doğrudan: "I am happy." → Dolaylı: "He said he was happy."
- Present Continuous → Past Continuous
Doğrudan: "I am working." → Dolaylı: "She said she was working."
- Present Perfect → Past Perfect
Doğrudan: "I have finished." → Dolaylı: "He said he had finished."
- Past Simple → Past Perfect
Doğrudan: "I went." → Dolaylı: "She said she had gone."
- Will → Would
Doğrudan: "I will come." → Dolaylı: "He said he would come."
- Can → Could
Doğrudan: "I can swim." → Dolaylı: "She said she could swim."
- May → Might
Doğrudan: "I may go." → Dolaylı: "He said he might go."
- Zamir Değişiklikleri: Özneye göre "I" → "he/she", "my" → "his/her" gibi değişiklikler olur.
- Yer ve Zaman İfadeleri: "now" → "then", "today" → "that day", "here" → "there", "tomorrow" → "the next day", "yesterday" → "the day before" gibi değişiklikler yapılır.
- Soru Aktarımı (Questions): Genellikle "asked (if/whether)" veya "asked (wh- kelimesi)" kullanılır. Soru yapısı düz cümle yapısına dönüşür (yardımcı fiil özneden sonra gelir).
- Yes/No Soruları: "if" veya "whether" kullanılır.
Doğrudan: "Are you coming?" → Dolaylı: "He asked if I was coming."
- Wh- Soruları: Soru kelimesi (what, where, when vb.) korunur.
Doğrudan: "Where do you live?" → Dolaylı: "She asked where I lived."
💡 İpucu: Eğer aktarım fiili (said, asked) şimdiki zamandaysa (says, asks), zaman kayması (backshift) genellikle yapılmaz.
📌 Passive Voice (Edilgen Çatı)
Edilgen çatı, eylemi yapan (özne) yerine eylemden etkilenen (nesne) üzerine odaklanmak istediğimizde kullanılır. Eylemi kimin yaptığının önemi az olduğunda veya bilinmediğinde tercih edilir.
- Genel Yapı: Subject (nesne) + to be (çekimli hali) + V3 (fiilin üçüncü hali) + (by + agent - isteğe bağlı)
- Örnekler:
- Simple Present Passive: is/am/are + V3
Aktif: "People clean the streets every day." → Edilgen: "The streets are cleaned every day."
- Simple Past Passive: was/were + V3
Aktif: "Someone stole my bike yesterday." → Edilgen: "My bike was stolen yesterday."
- Present Perfect Passive: has/have been + V3
Aktif: "They have built a new bridge." → Edilgen: "A new bridge has been built."
- Modals Passive: modal + be + V3
Aktif: "You must finish the report." → Edilgen: "The report must be finished."
⚠️ Dikkat: "by" ile eylemi yapan kişiyi belirtmek zorunlu değildir. Eğer kimin yaptığını söylemek istiyorsak veya bu bilgi önemliyse "by" kullanırız.
📌 Relative Clauses (İlgi Cümlecikleri)
İlgi cümlecikleri, bir isim hakkında ek bilgi veren cümlelerdir. Genellikle "who, which, that, whose, where, when" gibi ilgi zamirleri veya zarfları ile başlarlar.
- İlgi Zamirleri/Zarfları ve Kullanımları:
- Who: İnsanlar için (özne veya nesne olarak).
Örnek: "The man who lives next door is a doctor." (Yan komşum olan adam doktordur.)
- Which: Hayvanlar ve cansız varlıklar için.
Örnek: "I bought a car which is very economical." (Çok ekonomik olan bir araba aldım.)
- That: Hem insanlar hem de cansız varlıklar için kullanılabilir (genellikle "who" veya "which" yerine).
Örnek: "This is the book that I was looking for." (Bu, aradığım kitaptır.)
- Whose: Sahiplik belirtir (kimin, neyin).
Örnek: "I met a girl whose brother is a famous singer." (Kardeşi ünlü bir şarkıcı olan bir kızla tanıştım.)
- Where: Yer belirtir.
Örnek: "This is the park where we used to play." (Burası eskiden oynadığımız park.)
- When: Zaman belirtir.
Örnek: "I remember the day when we first met." (İlk tanıştığımız günü hatırlıyorum.)
- Defining Relative Clauses (Tanımlayıcı İlgi Cümlecikleri): Cümlenin anlamı için hayati öneme sahiptir. Bu cümlecik olmadan isim belirsiz kalır. Virgül kullanılmaz.
Örnek: "The student who passed the exam was very happy." (Sınavı geçen öğrenci çok mutluydu.) - Hangi öğrenci olduğunu tanımlar.
- Non-defining Relative Clauses (Tanımlayıcı Olmayan İlgi Cümlecikleri): İsim hakkında ek, ama zorunlu olmayan bilgi verir. Bu cümlecik çıkarıldığında cümlenin temel anlamı bozulmaz. Virgül ile ayrılır. "That" kullanılamaz.
Örnek: "My brother, who lives in London, is visiting next week." (Londra'da yaşayan erkek kardeşim, gelecek hafta ziyarete geliyor.) - Kardeşimin kim olduğu zaten bellidir, Londra'da yaşaması ek bilgidir.
💡 İpucu: "That" kelimesini defining relative clauses'da "who" veya "which" yerine kullanabiliriz, ancak non-defining relative clauses'da asla kullanamayız.
