Thomas Hobbes'a göre, insanlar doğa durumunda "insan insanın kurdudur" ilkesiyle hareket ederler ve sürekli bir savaş halindedirler. Bu durumdan kurtulmak için can güvenliğini sağlamak amacıyla tüm haklarını mutlak bir güce, devlete (Leviathan) devrederek bir sözleşme yaparlar.
Hobbes'un bu görüşü, devletin kökeniyle ilgili aşağıdaki yaklaşımlardan hangisine örnek teşkil eder?
A) Devlet doğal bir kurumdur.
B) Devlet tanrısal bir kurumdur.
C) Devlet sözleşme yoluyla oluşmuştur.
D) Devlet ekonomik zorunluluktan doğmuştur.
E) Devlet, sınıf çatışmalarının ürünüdür.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soru, ünlü filozof Thomas Hobbes'un devletin kökeni hakkındaki görüşlerini anlamamızı istiyor. Hobbes'un düşüncelerini adım adım inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- Hobbes'un Temel Görüşü: Doğa Durumu
Hobbes'a göre, insanlar devletin olmadığı bir "doğa durumu"nda yaşasaydı, herkes kendi çıkarı peşinde koşar ve sürekli bir çatışma içinde olurdu. Bu durumu "insan insanın kurdudur" (Homo homini lupus) sözüyle özetler. Herkesin can güvenliği tehdit altındadır ve sürekli bir savaş hali (bellum omnium contra omnes) yaşanır.
- Kurtuluş Yolu: Can Güvenliği İhtiyacı
İnsanlar, bu güvensiz ve korku dolu durumdan kurtulmak, en temel hakları olan can güvenliklerini sağlamak isterler. Bu amaçla, kendi aralarında bir anlaşma yapmaya karar verirler.
- Sözleşme ve Devletin Oluşumu (Leviathan)
İnsanlar, doğa durumundaki tüm haklarını (özellikle başkalarına zarar verme hakkını) gönüllü olarak mutlak bir güce, yani devlete (Hobbes'un tabiriyle "Leviathan"a) devrederler. Bu devir işlemi, insanlar arasında yapılan bir "sözleşme" ile gerçekleşir. Devlet, bu sözleşme sonucunda ortaya çıkar ve insanların güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Devlet doğal bir kurumdur: Bu görüş, devletin aile gibi kendiliğinden, doğal bir süreçle ortaya çıktığını savunur. Hobbes'a göre devlet, insanların bilinçli bir eylemi ve sözleşmesi sonucunda oluşur, doğal bir varlık değildir. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) Devlet tanrısal bir kurumdur: Bu görüş, devletin gücünü ve meşruiyetini Tanrı'dan aldığını savunur. Hobbes'un teorisi ise tamamen sekülerdir, yani Tanrı'ya değil, insanların rasyonel kararlarına ve güvenlik ihtiyacına dayanır. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.
- C) Devlet sözleşme yoluyla oluşmuştur: Soru metninde açıkça belirtildiği gibi, insanlar can güvenliklerini sağlamak amacıyla haklarını devrederek "bir sözleşme yaparlar". Hobbes'un bu görüşü, "toplum sözleşmesi" teorisinin en bilinen örneklerinden biridir. Bu nedenle C seçeneği doğrudur.
- D) Devlet ekonomik zorunluluktan doğmuştur: Bu görüş, devletin ekonomik eşitsizlikler veya üretim ilişkileri gibi ekonomik nedenlerle ortaya çıktığını savunur. Hobbes'un temel motivasyonu güvenlik ve hayatta kalma içgüdüsüdür, ekonomik zorunluluk değildir. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
- E) Devlet, sınıf çatışmalarının ürünüdür: Bu görüş, özellikle Marksist teoride yer alır ve devletin farklı sınıflar arasındaki çatışmaların bir sonucu olarak ortaya çıktığını iddia eder. Hobbes'un doğa durumu, bireyler arası bir çatışmadır, sınıflar arası bir çatışma değildir. Bu nedenle E seçeneği yanlıştır.
Hobbes'un devletin kökeni hakkındaki düşüncesi, insanların güvenliklerini sağlamak amacıyla kendi aralarında bir anlaşma yaparak devleti oluşturdukları fikrine dayanır. Bu da "sözleşme" kavramıyla doğrudan ilişkilidir.
Cevap C seçeneğidir.
