Sevgili öğrenciler,
Bu soru, Osmanlı Devleti'nin 18. yüzyıl başlarındaki dış politika anlayışındaki önemli bir değişimi anlamamızı istiyor. Şimdi adım adım bu değişimi inceleyelim:
-
18. Yüzyıl Başları ve Toprakları Geri Alma Ümidi: 17. yüzyılın sonlarında, özellikle 1699 Karlofça Antlaşması ile büyük toprak kayıpları yaşayan Osmanlı Devleti, 18. yüzyılın başlarında bu kayıpları telafi etme ve eski gücüne kavuşma arayışındaydı. Bu dönemde Rusya ve Venedik'e karşı kazanılan bazı başarılar (örneğin, 1711 Prut Savaşı'nda Rusya'ya karşı kazanılan zafer ve 1715'te Mora'nın Venedik'ten geri alınması) bu ümidi artırmıştı. Osmanlı, kaybettiği toprakları geri alabileceği inancını taşıyordu.
-
1718 Passarowitz Antlaşması ve Politika Değişikliği: Ancak, Venedik ile yapılan savaşın Avusturya'nın da katılımıyla genişlemesi ve Osmanlı'nın Avusturya karşısında aldığı yenilgiler (örneğin Petrovaradin Savaşı), 1718 yılında Passarowitz Antlaşması'nın imzalanmasına yol açtı. Bu antlaşma ile Osmanlı Devleti, Mora'yı Venedik'ten geri alsa da, Banat, Belgrad ve Kuzey Sırbistan gibi önemli toprakları Avusturya'ya bırakmak zorunda kaldı. Bu antlaşma, Osmanlı'nın "kaybedilen toprakları geri alma" politikasından vazgeçerek, mevcut toprakları koruma ve barışı sürdürme esasına dayalı bir "savunma politikasına" geçişinin dönüm noktası oldu.
-
Lale Devri'nin Başlangıcı: Passarowitz Antlaşması ile başlayan ve 1730 Patrona Halil İsyanı'na kadar süren dönem, Osmanlı tarihinde "Lale Devri" olarak adlandırılır. Bu dönem, askeri fetihler yerine barış, diplomasi, kültürel ve sanatsal gelişmeler, Batı'ya açılma ve ilk modernleşme adımlarıyla öne çıkar. Dış politikada ise savunmacı ve barışçıl bir tutum benimsenmiştir. Dolayısıyla, soruda bahsedilen ümidin artması ve ardından Passarowitz Antlaşması ile savunma politikasına geçiş, Lale Devri'nin başlangıcını ve karakteristiğini çok iyi yansıtmaktadır.
-
Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:
- A) Duraklama Dönemi: 17. yüzyılı kapsar ve genellikle iç karışıklıklar ile askeri başarısızlıklarla anılır. 18. yüzyıl başındaki ümitlenme ve Passarowitz Antlaşması bu döneme ait değildir.
- C) Nizam-ı Cedid Dönemi: 18. yüzyılın sonları (III. Selim dönemi) olup, köklü reform çabalarıyla bilinir. Soru içeriğiyle zaman olarak uyuşmaz.
- D) Tanzimat Dönemi: 19. yüzyılın ortalarıdır (1839-1876). Soru içeriğiyle zaman olarak uyuşmaz.
- E) Fetret Devri: 15. yüzyılın başlarında (1402-1413) yaşanan taht kavgaları dönemidir. Soru içeriğiyle zaman olarak uyuşmaz.
Bu açıklamalar ışığında, 18. yüzyılın başlarında kaybedilen toprakları geri alma ümidinin arttığı ve 1718 Passarowitz Antlaşması ile bu ümidin yerini savunma politikasına bıraktığı dönem, Lale Devri'nin başlangıcına denk gelmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
