Bir çukur ayna (içbükey ayna) için cismin odak noktası (F) ile ayna (P) arasına yerleştirilmesi özel bir durum oluşturur. Bu durumda oluşan görüntünün özelliklerini adım adım inceleyelim:
- 1. Görüntü Oluşumu ve Işın Çizimi:
- Cisim odak (F) ile ayna (P) arasına yerleştirildiğinde, cisimden çıkan ışınların yansımasını takip ederiz.
- Ana eksene paralel gelen bir ışın, aynadan yansıdıktan sonra odaktan (F) geçer.
- Aynanın merkezine (P) gelen bir ışın, ana eksenle yaptığı açıyla yansır.
- Bu yansıyan ışınlar, aynanın önünde birbirlerinden uzaklaşır (ıraksar). Bu nedenle, aynanın önünde gerçek bir görüntü oluşturmazlar.
- Ancak, bu yansıyan ışınların uzantıları aynanın arkasında bir noktada kesişir. Işınların kendileri değil, uzantıları kesiştiği için oluşan görüntü sanaldır.
- 2. Görüntünün Özellikleri:
- Sanal Görüntü: Aynanın arkasında, ışınların uzantılarının kesişmesiyle oluştuğu için görüntü sanaldır.
- Düz Görüntü: Sanal görüntüler her zaman düz (dik) oluşur. Yani, cisim ana eksenin üzerindeyse, görüntü de ana eksenin üzerinde oluşur.
- Büyük Görüntü: Bu özel durumda oluşan sanal görüntü, cisimden daha büyüktür (büyütülmüştür). Bu özellik, çukur aynaların makyaj aynası veya tıraş aynası olarak kullanılmasının temel nedenidir.
- 3. Verilen İfadelerin Değerlendirilmesi:
- I. Görüntü düzdür.
- Yukarıda açıkladığımız gibi, çukur aynada odak ile ayna arasına konulan cismin görüntüsü sanal ve dolayısıyla düzdür. Bu ifade doğrudur.
- II. Görüntü sanaldır.
- Yine yukarıda belirtildiği gibi, yansıyan ışınların uzantılarının aynanın arkasında kesişmesiyle oluştuğu için görüntü sanaldır. Bu ifade doğrudur.
- III. Görüntü cisimden büyüktür.
- Bu durumda oluşan sanal ve düz görüntü, her zaman cisimden daha büyük (büyütülmüş) olur. Bu ifade de doğrudur.
Sonuç olarak, verilen üç özellik de cisim odak ile ayna arasında olduğunda bir çukur ayna için geçerlidir.
Cevap D seçeneğidir.
