Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için genetik temel kavramlarını hatırlayalım. Özellikle baskınlık ve çekiniklik kavramları bu tür soruların anahtarıdır.
- Baskın ve Çekinik Aleller: Soruda belirtildiği gibi, sarı tohum rengi ($S$) yeşil tohum rengine ($s$) baskındır.
- Baskın bir alel (burada $S$), tek bir kopyası bile olsa kendi özelliğini fenotipte (canlının dış görünüşünde) gösterir.
- Çekinik bir alel (burada $s$), ancak iki kopyası bir araya geldiğinde (yani homozigot durumda) kendi özelliğini fenotipte gösterebilir. Eğer baskın alel ile birlikte bulunursa, baskın alelin özelliği ortaya çıkar.
- Yeşil Tohumlu Bezelyenin Fenotipi: Soruda bize yeşil tohumlu bir bezelyenin genotipi soruluyor. Yeşil tohum rengi çekinik bir özelliktir.
- Genotip ve Fenotip İlişkisi: Şimdi olası genotipleri ve bunların fenotiplerini inceleyelim:
- Eğer bezelyenin genotipi $SS$ olsaydı (homozigot baskın), tohum rengi sarı olurdu çünkü $S$ aleli baskındır.
- Eğer bezelyenin genotipi $Ss$ olsaydı (heterozigot), tohum rengi yine sarı olurdu çünkü baskın $S$ aleli çekinik $s$ alelinin etkisini bastırır.
- Eğer bezelyenin genotipi $ss$ olsaydı (homozigot çekinik), tohum rengi yeşil olurdu. Çünkü baskın $S$ aleli bulunmadığı için çekinik $s$ alelinin özelliği ortaya çıkar.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) $SS$: Bu genotipe sahip bir bezelyenin tohum rengi sarı olur.
- B) $Ss$: Bu genotipe sahip bir bezelyenin tohum rengi sarı olur.
- C) $ss$: Bu genotipe sahip bir bezelyenin tohum rengi yeşil olur. Bu, sorudaki koşulu sağlamaktadır.
- D) $S^Y$: Bu, standart bir genotip gösterimi değildir ve bu sorunun bağlamında geçerli bir seçenek değildir.
- E) $S_1S_2$: Bu da standart bir genotip gösterimi değildir ve bu sorunun bağlamında geçerli bir seçenek değildir.
Bu durumda, yeşil tohumlu bir bezelyenin genotipi kesinlikle $ss$ olmalıdır.
Cevap C seçeneğidir.
