5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti gereksiz kullanılmıştır?
A) Yarın İngilizce'den sınavımız var.
B) Türkçe'nin kurallarını iyi öğrenmeliyiz.
C) Almanca'dan çeviri yapıyordu.
D) Fransızca öğrenmek istiyorum.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda kesme işaretinin doğru ve gereksiz kullanıldığı durumları ayırt etmemiz isteniyor. Kesme işareti, Türkçede özel adlara gelen bazı ekleri ayırmak için kullanılır. Ancak her zaman kullanılmaz. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve doğru kuralı hatırlayalım:
- Temel Kural: Kesme işareti, özel adlara getirilen çekim eklerini ayırır. Ancak özel adlara getirilen yapım eklerini ve çokluk eki (-ler) ile bu eklerden sonra gelen diğer ekleri ayırmaz. Dil adları da özel adlardır.
Şimdi seçeneklere bakalım:
- A) Yarın İngilizce'den sınavımız var.
- Burada "İngilizce" bir dil adıdır ve özel isimdir. "-den" eki ise ayrılma hâli eki olup bir çekim ekidir. Özel adlara gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır. Bu nedenle "İngilizce'den" kullanımı doğrudur ve kesme işareti gerekli kullanılmıştır.
- B) Türkçe'nin kurallarını iyi öğrenmeliyiz.
- "Türkçe" bir dil adıdır ve özel isimdir. "-nin" eki ise ilgi hâli eki olup bir çekim ekidir. Özel adlara gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır. Bu nedenle "Türkçe'nin" kullanımı doğrudur ve kesme işareti gerekli kullanılmıştır.
- C) Almanca'dan çeviri yapıyordu.
- "Almanca" bir dil adıdır ve özel isimdir. "-dan" eki ise ayrılma hâli eki olup bir çekim ekidir. Özel adlara gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır. Bu nedenle "Almanca'dan" kullanımı doğrudur ve kesme işareti gerekli kullanılmıştır.
- D) Fransızca öğrenmek istiyorum.
- Bu cümlede "Fransızca" kelimesi bir dil adıdır ve özel isimdir. Ancak, cümlede kesme işareti kullanılmamıştır. Eğer bu cümle "Fransız'ca öğrenmek istiyorum." şeklinde yazılsaydı, kesme işareti gereksiz kullanılmış olurdu. Çünkü dil adlarına gelen "-ca, -ce" ekleri (örneğin "Fransız" kelimesinden "Fransızca" türetilirken) yapım ekidir. Kurala göre, özel isimlere gelen yapım ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu durumda "Fransızca" kelimesi bitişik yazılmalıdır. Dolayısıyla, eğer bu seçenekte bir kesme işareti olsaydı (örneğin "Fransız'ca" gibi), bu kesme işareti gereksiz kullanılmış olurdu. Diğer seçeneklerdeki kesme işaretleri çekim eklerini ayırdığı için doğru kullanılmıştır. Bu nedenle, sorunun amacı gereksiz kesme işareti kullanımını bulmak olduğundan, D seçeneği bu tür bir hatayı barındırma potansiyeliyle diğerlerinden ayrılır.
Cevap D seçeneğidir.
