9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde farklı türde bir fiilimsi kullanılmıştır?
A) Yüzmek için havuza gitti.
B) Koşmak en sevdiği spordur.
C) Gülmek insanı rahatlatır.
D) Okuyan insanlar daha bilgilidir.
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, cümlelerde kullanılan fiilimsilerin türlerini doğru bir şekilde belirleyerek farklı olanı bulmamız isteniyor. Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerine belirli ekler getirilerek oluşturulan, cümle içinde isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir. Üç ana fiilimsi türümüz var: İsim-fiil, Sıfat-fiil ve Zarf-fiil. Şimdi her bir seçeneği adım adım inceleyelim:
- A) Yüzmek için havuza gitti.
- Bu cümlede fiilimsi olan sözcük "yüzmek"tir.
- "Yüzmek" sözcüğü, fiil kökü olan "yüz-" fiiline "-mek" ekini alarak oluşmuştur.
- "-mek" eki, bir fiili isim görevinde kullanmamızı sağlayan bir isim-fiil ekidir.
- B) Koşmak en sevdiği spordur.
- Bu cümlede fiilimsi olan sözcük "koşmak"tır.
- "Koşmak" sözcüğü, fiil kökü olan "koş-" fiiline "-mak" ekini alarak oluşmuştur.
- "-mak" eki, tıpkı A seçeneğindeki gibi, bir fiili isim görevinde kullanmamızı sağlayan bir isim-fiil ekidir.
- C) Gülmek insanı rahatlatır.
- Bu cümlede fiilimsi olan sözcük "gülmek"tir.
- "Gülmek" sözcüğü, fiil kökü olan "gül-" fiiline "-mek" ekini alarak oluşmuştur.
- "-mek" eki, yine bir fiili isim görevinde kullanmamızı sağlayan bir isim-fiil ekidir.
- D) Okuyan insanlar daha bilgilidir.
- Bu cümlede fiilimsi olan sözcük "okuyan"dır.
- "Okuyan" sözcüğü, fiil kökü olan "oku-" fiiline "-an" ekini alarak oluşmuştur.
- "-an" eki, bir fiili sıfat görevinde kullanmamızı sağlayan bir sıfat-fiil ekidir. Burada "insanlar" ismini niteleyerek "nasıl insanlar?" sorusuna "okuyan insanlar" cevabını vermektedir.
Gördüğümüz gibi, A, B ve C seçeneklerindeki fiilimsiler ("yüzmek", "koşmak", "gülmek") isim-fiil iken, D seçeneğindeki fiilimsi ("okuyan") sıfat-fiildir. Bu nedenle farklı türde fiilimsi kullanılan cümle D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
