Bu soru, metallerin aktiflik (reaktiflik) sırası veya yer değiştirme tepkimeleri konusundaki bilginizi ölçmektedir. Bir metalin, başka bir metalin tuz çözeltisinden o metali açığa çıkarabilmesi için, daldırılan metalin çözeltideki metalden daha aktif olması gerekmektedir.
- Temel Prensip: Bir metal parçasının bakır sülfat çözeltisine daldırıldığında metal üzerinde bakır birikmesi demek, daldırılan metalin yükseltgenerek çözeltiye geçmesi ve çözeltideki bakır ($Cu^{2+}$) iyonlarının indirgenerek metal yüzeyinde katı bakır ($Cu$) olarak birikmesi demektir. Bu tepkimenin gerçekleşebilmesi için, daldırılan metalin bakırdan daha aktif olması şarttır. Aktiflik sıralamasında bakırdan daha solda (daha reaktif) olan metaller bu tepkimeyi verebilirken, bakırdan daha sağda (daha az reaktif veya soy) olan metaller bu tepkimeyi veremez.
- Bakırın Aktifliği: Bakır, aktiflik sıralamasında hidrojenin altında yer alan yarı soy bir metaldir. Yani, birçok yaygın metalden daha az aktiftir.
- A) Demir (Fe): Demir, bakırdan daha aktiftir. Bu nedenle, demir bakır sülfat çözeltisine daldırıldığında, demir yükseltgenerek çözeltiye geçer ve bakır iyonları indirgenerek demir yüzeyinde birikir. Bu tepkime gerçekleşir. ($Fe(k) + CuSO_4(suda) \rightarrow FeSO_4(suda) + Cu(k)$)
- B) Magnezyum (Mg): Magnezyum, bakırdan çok daha aktiftir. Magnezyum da bakır sülfat çözeltisindeki bakır iyonlarını indirgeyerek kendisi yükseltgenir ve metal üzerinde bakır birikmesine neden olur. Bu tepkime gerçekleşir. ($Mg(k) + CuSO_4(suda) \rightarrow MgSO_4(suda) + Cu(k)$)
- C) Gümüş (Ag): Gümüş, bakırdan daha az aktiftir (daha soydur). Aktiflik sıralamasında bakırın sağında yer alır. Bu nedenle gümüş, bakır iyonlarını indirgeyemez ve bakır sülfat çözeltisiyle tepkimeye girmez. Gümüş metalinin üzerinde bakır birikmez. Dolayısıyla, bu metal olamaz.
- D) Çinko (Zn): Çinko, bakırdan daha aktiftir. Çinko da bakır sülfat çözeltisindeki bakır iyonlarını indirgeyerek kendisi yükseltgenir ve metal üzerinde bakır birikmesine neden olur. Bu tepkime gerçekleşir. ($Zn(k) + CuSO_4(suda) \rightarrow ZnSO_4(suda) + Cu(k)$)
Sonuç olarak, metal üzerinde bakır birikmesi için daldırılan metalin bakırdan daha aktif olması gerekir. Gümüş, bakırdan daha az aktif olduğu için bu tepkimeyi gerçekleştiremez ve üzerinde bakır birikmez.
Cevap C seçeneğidir.
