3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "niteleme sıfatı" kullanılmıştır?
A) Beş kişi sinemaya gideceğiz.
B) Şu araba çok hızlı gidiyor.
C) Güzel bir gün geçirdik.
D) Hangi kitabı okuyorsun?
Sevgili öğrenciler, bu soruda "niteleme sıfatı" kavramını anlamamız ve cümlelerdeki sıfat türlerini doğru bir şekilde ayırt etmemiz gerekiyor.
Öncelikle "niteleme sıfatı" nedir, onu hatırlayalım:
- Niteleme Sıfatı: Varlıkların rengini, durumunu, biçimini, özelliğini bildiren sıfatlardır. İsme sorulan "Nasıl?" sorusuna cevap verirler. Örneğin, "kırmızı elma" (nasıl elma? kırmızı elma), "büyük ev" (nasıl ev? büyük ev).
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Beş kişi sinemaya gideceğiz.
- Bu cümlede "kişi" isimdir. "Beş" kelimesi "kişi" ismine sorulan "Kaç kişi?" sorusuna cevap vermektedir.
- "Beş" kelimesi, bir varlığın sayısını belirttiği için "sayı sıfatı"dır. Niteleme sıfatı değildir.
- B) Şu araba çok hızlı gidiyor.
- Bu cümlede "araba" isimdir. "Şu" kelimesi "araba" ismine sorulan "Hangi araba?" sorusuna cevap vermektedir.
- "Şu" kelimesi, bir varlığı işaret ederek belirttiği için "işaret sıfatı"dır.
- "Hızlı" kelimesi ise "gidiyor" fiilini nitelediği için "zarf" görevindedir, sıfat değildir. Dolayısıyla bu seçenekte de niteleme sıfatı yoktur.
- C) Güzel bir gün geçirdik.
- Bu cümlede "gün" isimdir. "Güzel" kelimesi "gün" ismine sorulan "Nasıl bir gün?" sorusuna cevap vermektedir.
- "Güzel" kelimesi, "gün" isminin bir özelliğini (niteliğini) belirttiği için "niteleme sıfatı"dır.
- "bir" kelimesi ise burada "belirsizlik sıfatı" görevindedir.
- D) Hangi kitabı okuyorsun?
- Bu cümlede "kitabı" isimdir. "Hangi" kelimesi "kitabı" ismine sorulan "Hangi kitabı?" sorusuna cevap vermektedir.
- "Hangi" kelimesi, bir varlığı soru yoluyla belirttiği için "soru sıfatı"dır. Niteleme sıfatı değildir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "Nasıl?" sorusuna cevap veren ve ismin niteliğini belirten sıfatın C seçeneğinde bulunduğunu görüyoruz.
Cevap C seçeneğidir.
