5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil basit gelecek zamanlıdır?
A) Yarın sinemaya gideceğiz.Bu soruda, cümlelerdeki fiillerin zamanlarını inceleyerek basit gelecek zamanlı olanı bulmamız isteniyor. Basit gelecek zaman, bir eylemin gelecekte yapılacağını ifade eden ve fiil kök veya gövdesine -ecek / -acak eklerinin getirilmesiyle oluşan zamandır.
Bu cümlede fiil "gideceğiz"dir. Fiilin kökü "git-"tir. "Git-" fiiline "-ecek" gelecek zaman eki (ses uyumuna göre "-eceğiz" şeklinde) ve "-iz" birinci çoğul şahıs eki gelmiştir. Bu fiil, eylemin gelecekte yapılacağını açıkça belirttiği için basit gelecek zamanlıdır.
Bu cümlede fiil "gitmişler"dir. "Git-" fiiline "-miş" duyulan geçmiş zaman eki ve "-ler" üçüncü çoğul şahıs eki gelmiştir. Bu fiil, geçmişte yaşanmış bir olayı başkasından duyma veya sonradan fark etme anlamı taşıdığı için gelecek zamanlı değildir.
Bu cümlede fiil "ederiz"dir (etmek fiilinden). "Et-" fiiline "-er" geniş zaman eki ve "-iz" birinci çoğul şahıs eki gelmiştir. Geniş zaman, eylemin her zaman yapıldığını veya genel bir durumu ifade eder, gelecek zamanlı değildir.
Bu cümlede fiil "okuyor olmalı"dır. "Okuyor" kısmı şimdiki zaman (oku- + -yor), "olmalı" kısmı ise gereklilik kipi (ol- + -malı) ile çekimlenmiştir. Bu yapı, bir eylemin şu anda gerçekleşiyor olma ihtimalini veya gerekliliğini belirtir. Gelecek zamanlı değildir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "gideceğiz" fiilinin basit gelecek zaman eki olan "-ecek / -acak" ekini aldığı ve eylemin gelecekte gerçekleşeceğini ifade ettiği görülmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
