7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde basit zamanlı fiil kullanılmamıştır?
A) Kuşlar şafakta öter.
B) Yağmur yağdığında şemsiyemi alırım.
C) Oraya vardığımda seni arayacaktım.
D) Çiçekler baharda açar.
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, cümlelerde kullanılan fiillerin zaman yapılarını inceleyeceğiz. Basit zamanlı fiil, sadece bir zaman (kip) eki ve bir şahıs eki almış olan fiildir. Yani, ek fiil (idi, imiş, ise, -dir) alarak birleşik zaman oluşturmamış fiillerdir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kuşlar şafakta öter.
- Bu cümlede fiil "öter"dir. "Öt-" fiil köküne geniş zaman eki "-er" ve 3. tekil şahıs eki (gizli) gelmiştir. Sadece bir zaman eki aldığı için bu fiil basit zamanlıdır.
- B) Yağmur yağdığında şemsiyemi alırım.
- Bu cümlede fiil "alırım"dır. "Al-" fiil köküne geniş zaman eki "-ır" ve 1. tekil şahıs eki "-ım" gelmiştir. Sadece bir zaman eki aldığı için bu fiil de basit zamanlıdır.
- C) Oraya vardığımda seni arayacaktım.
- Bu cümlede fiil "arayacaktım"dır. "Ara-" fiil köküne gelecek zaman eki "-acak" ve ardından ek fiilin hikayesi "-tı" (idi) ile 1. tekil şahıs eki "-m" gelmiştir. Burada iki zaman anlamı (gelecek zaman + hikaye) bir araya geldiği için bu fiil birleşik zamanlıdır (gelecek zamanın hikayesi). Dolayısıyla basit zamanlı değildir.
- D) Çiçekler baharda açar.
- Bu cümlede fiil "açar"dır. "Aç-" fiil köküne geniş zaman eki "-ar" ve 3. tekil şahıs eki (gizli) gelmiştir. Sadece bir zaman eki aldığı için bu fiil basit zamanlıdır.
Gördüğümüz gibi, C seçeneğindeki "arayacaktım" fiili, gelecek zamanın hikayesi şeklinde çekimlenmiş bir birleşik zamanlı fiildir. Diğer seçeneklerdeki fiiller ise sadece bir zaman eki aldıkları için basit zamanlıdır.
Cevap C seçeneğidir.
