1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde haber kipiyle çekimlenmiş bir fiil kullanılmıştır?
A) Yarın sinemaya gidelim.
B) Bu kitabı mutlaka okumalısın.
C) Dün akşam çok güzel bir rüya gördüm.
D) Keşke daha fazla vaktimiz olsa.
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu adım adım çözerek haber kiplerini ve diğer kipleri daha iyi anlayalım.
Öncelikle kipleri hatırlayalım: Fiillerin anlamlarına zaman, dilek, şart gibi çeşitli anlamlar katan eklerdir. Temelde iki ana başlıkta incelenirler: Haber (Bildirme) Kipleri ve Dilek Kipleri.
- Haber (Bildirme) Kipleri: Fiilin yapıldığı zamanı belirtir. Geçmiş, şimdiki, gelecek ve geniş zaman olmak üzere dörde ayrılır.
- Dilek Kipleri: Fiilin yapılmasıyla ilgili bir dileği, isteği, gerekliliği veya şartı ifade eder. Gereklilik, istek, şart ve emir olmak üzere dörde ayrılır.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Yarın sinemaya gidelim. Bu cümlede "-elim" eki kullanılmıştır. Bu istek kipidir. Yani, bir dilek belirtiyor.
- B) Bu kitabı mutlaka okumalısın. Bu cümlede "-malı" eki kullanılmıştır. Bu gereklilik kipidir. Yani, bir zorunluluk ifade ediyor.
- C) Dün akşam çok güzel bir rüya gördüm. Bu cümlede "-dü" eki kullanılmıştır. Bu geçmiş zaman kipidir. Yani, bir haber (bildirme) kipidir. Rüyanın görüldüğü zamanı belirtiyor.
- D) Keşke daha fazla vaktimiz olsa. Bu cümlede "-sa" eki kullanılmıştır. Bu şart kipidir. Yani, bir koşul ifade ediyor.
Gördüğümüz gibi, sadece C seçeneğinde haber kipi kullanılmıştır.
Cevap C seçeneğidir.
