Bir dağın yamaçlarının gösterildiği haritada, eğimin fazla olduğu yerlerde çizgilerin kalın, sık ve kısa; eğimin az olduğu yerlerde ise ince, seyrek ve uzun olduğu görülmektedir.
Bu haritada kullanılan temel gösterim yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Haritalar, yeryüzü şekillerini ve özellikle eğimleri göstermek için çeşitli yöntemler kullanır. Soru, bir haritada eğimin fazla olduğu yerlerde çizgilerin kalın, sık ve kısa; eğimin az olduğu yerlerde ise ince, seyrek ve uzun olduğu bir gösterim yöntemini tanımlamaktadır. Şimdi bu yöntemleri tek tek inceleyelim:
A) İzohips yöntemi: İzohipsler, deniz seviyesinden aynı yükseklikteki noktaları birleştiren kapalı eğrilerdir. Bu yöntemde eğim, izohipslerin birbirine yakınlığı ile gösterilir. İzohipsler birbirine ne kadar yakınsa eğim o kadar fazla, ne kadar uzaksa eğim o kadar azdır. Ancak izohips çizgilerinin kendisi kalınlık, sıklık veya uzunluk açısından eğime göre değişmez. Bu nedenle sorudaki tanıma uymamaktadır.
B) Renklendirme yöntemi: Bu yöntemde, belirli yükselti aralıkları farklı renklerle gösterilir. Örneğin, alçak yerler yeşil, orta yükseklikler sarı, yüksek yerler kahverengi tonlarıyla ifade edilir. Bu yöntem, genel yükselti basamaklarını gösterir ancak eğimin şiddetini çizgilerin kalınlığı, sıklığı veya uzunluğu ile belirtmez. Dolayısıyla sorudaki tanıma uygun değildir.
C) Tarama yöntemi: Bu yöntem, yamaçların eğim yönüne paralel olarak çizilen kısa ve ince çizgilerle (tarama çizgileri) yeryüzü şekillerini gösterir. Eğimin fazla olduğu (dik) yerlerde bu tarama çizgileri daha kalın, daha kısa ve birbirine daha yakın (sık) çizilir. Eğimin az olduğu (eğimsiz) yerlerde ise çizgiler daha ince, daha uzun ve birbirine daha uzak (seyrek) çizilir. Bu sayede haritaya bakan kişi, çizgilerin yoğunluğuna ve kalınlığına bakarak eğimin nerede fazla, nerede az olduğunu kolayca anlayabilir. Soru metnindeki tanım, tarama yönteminin özellikleriyle birebir örtüşmektedir.
D) Noktalama yöntemi: Bu yöntemde, harita üzerinde belirli noktaların (tepe noktaları, geçitler vb.) deniz seviyesinden yüksekliği sayılarla (nokta yükseltiler) gösterilir. Bu yöntem, belirli noktaların kesin yükseltisini verir ancak eğimin şiddetini çizgilerin kalınlığı, sıklığı veya uzunluğu ile ifade etmez. Bu nedenle sorudaki tanıma uymamaktadır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, soruda bahsedilen "eğimin fazla olduğu yerlerde çizgilerin kalın, sık ve kısa; eğimin az olduğu yerlerde ise ince, seyrek ve uzun olduğu" gösterim yöntemi, tarama yönteminin temel özelliğidir.
Cevap C seçeneğidir.
