İzohips haritalarıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
A) İzohipsler arasındaki yükselti farkına "yükselti aralığı" denir ve her haritada farklı olabilir
B) İzohipsler dağların tepesinde genişler, vadilerde daralır
C) Kapalı izohips eğrileri her zaman tepeyi gösterir
D) İzohipsler deniz seviyesinden itibaren her 50 metrede bir çizilir
Merhaba sevgili öğrenciler!
İzohips haritaları, yeryüzü şekillerini üç boyutlu olarak iki boyutlu bir düzlemde göstermemizi sağlayan çok önemli araçlardır. Bu soruda, izohips haritaları ile ilgili temel bilgileri gözden geçireceğiz. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:
- A) İzohipsler arasındaki yükselti farkına "yükselti aralığı" denir ve her haritada farklı olabilir.
- Bu ifade tamamen doğrudur. İki ardışık izohips eğrisi arasındaki düşey mesafeye "yükselti aralığı" (veya eş yükselti aralığı) denir.
- Bu aralık, haritanın ölçeğine ve gösterdiği arazinin eğim özelliklerine göre değişir. Örneğin, düz bir araziyi gösteren büyük ölçekli bir haritada 1 metre olabilirken, dağlık bir bölgeyi gösteren küçük ölçekli bir haritada 20, 50 veya 100 metre olabilir. Bu, harita yapımcısının seçimine bağlıdır.
- B) İzohipsler dağların tepesinde genişler, vadilerde daralır.
- Bu ifade yanıltıcıdır. İzohipslerin birbirine yakın olması eğimin dik olduğunu, uzak olması ise eğimin az olduğunu gösterir.
- Dağların tepeleri genellikle daha az eğimli olabilir (bu durumda izohipsler genişler), ancak bazı tepeler dik yamaçlara sahip olabilir (bu durumda izohipsler daralır).
- Vadilerde ise, vadi yamaçları genellikle dik olduğu için izohipsler birbirine yakın (daralmış) görünür. Ancak vadi tabanı düz ise orada izohipsler genişleyebilir. Dolayısıyla bu genelleme her zaman doğru değildir ve eğimle olan ilişkiyi tam olarak açıklamaz.
- C) Kapalı izohips eğrileri her zaman tepeyi gösterir.
- Bu ifade yanlıştır. Kapalı izohips eğrileri hem tepeyi (yükselti artışı gösteren) hem de çukurlukları (yükselti azalışı gösteren) gösterebilir.
- Bir çukurluk, içine doğru değerleri azalan veya üzerinde taranmış çizgiler (hachure marks) bulunan kapalı izohipslerle gösterilir.
- D) İzohipsler deniz seviyesinden itibaren her 50 metrede bir çizilir.
- Bu ifade yanlıştır. İzohipsler evet, deniz seviyesinden (0 metre) itibaren çizilir. Ancak "her 50 metrede bir" ifadesi doğru değildir.
- Yükselti aralığı (izohipsler arasındaki fark) haritadan haritaya değişir. 1 metre, 5 metre, 10 metre, 20 metre, 100 metre gibi farklı aralıklar kullanılabilir. 50 metre sadece olası aralıklardan biridir, evrensel bir kural değildir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, izohips haritaları ile ilgili doğru bilgi A seçeneğinde verilmiştir.
Cevap A seçeneğidir.
