Bu ders notu, nokta işaretinin Türkçedeki temel görevlerini ve farklı kullanım alanlarını anlamanıza yardımcı olmak için hazırlanmıştır. Testte karşılaşabileceğin ana konular, noktanın cümle sonunda, kısaltmalarda, tarihlerde ve sayılarda nasıl kullanıldığıdır.
Nokta, tamamlanmış ve yargı bildiren cümlelerin sonuna konur. Bu, bir düşüncenin bittiğini ve yeni bir düşüncenin başlayacağını gösterir.
💡 İpucu: Soru işareti (?) veya ünlem işareti (!) gerektiren cümlelerin sonuna nokta konmaz.
Bazı kelimelerin kısaltılmış hallerinin sonuna nokta konur. Bu, kısaltmanın bir kelimeyi temsil ettiğini belirtir.
⚠️ Dikkat: Ölçü birimlerinin (kg, m, cm) ve bazı kurum adlarının (TBMM, TDK) kısaltmalarında nokta kullanılmaz.
Bir sayının sonuna nokta konularak o sayının sıra bildirdiği (birincilik, ikincilik vb.) gösterilir. Bu, "-inci, -ıncı, -uncu, -üncü" eklerinin yerine geçer.
Tarihlerin yazımında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için nokta kullanılır.
💡 İpucu: Tarihlerde ay adları yazıyla da yazılabilir. Bu durumda araya nokta konmaz (23 Nisan 1920).
Dört veya daha fazla basamaklı sayılarda, binler, milyonlar gibi bölükleri ayırmak ve okumayı kolaylaştırmak için nokta kullanılır.
⚠️ Dikkat: Türkçede ondalık sayıları ayırmak için virgül (,) kullanılır, nokta değil. Örneğin, $1,5$ (bir buçuk) değil, $1.5$ (bir nokta beş) şeklinde yazılmaz. $1,5$ doğru kullanımdır.
Matematikte bazen çarpma işlemini göstermek için nokta işareti kullanılır. Özellikle cebirsel ifadelerde veya farklı sembollerle karışmaması için tercih edilebilir.
İnternet adreslerinde (URL'lerde) alan adlarını ve uzantıları ayırmak için nokta kullanılır.