3. "Annem her pazar börek yapar." cümlesindeki kip ile aynı özelliklere sahip olan seçenek hangisidir?
A) Yarın misafirler gelecek.Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle verilen cümlenin ve seçeneklerdeki cümlelerin yüklemlerini incelemeli, hangi kipi (zamanı) kullandıklarını ve ne anlama geldiklerini bulmalıyız. Haydi adım adım ilerleyelim ve bu dilbilgisi gizemini birlikte çözelim!
"Annem her pazar börek yapar." cümlesindeki yüklem "yapar" fiilidir.
"Yapmak" fiiline "-ar" eki gelerek "yapar" olmuştur. Bu ek, fiile Geniş Zaman anlamı katar.
Geniş Zaman, genellikle her zaman yapılan, alışkanlık haline gelmiş, genel geçer durumları veya tekrarlanan eylemleri ifade eder. Cümledeki "her pazar" ifadesi de bu eylemin düzenli bir alışkanlık olduğunu açıkça belirtir.
Demek ki, aradığımız seçenek de Geniş Zaman kipiyle çekimlenmiş ve benzer bir anlam (alışkanlık, tekrarlanan eylem) taşıyan bir cümle olmalı.
A) Yarın misafirler gelecek.
Yüklem "gelecek" fiilidir. "Gelmek" fiiline "-ecek" eki gelerek Gelecek Zaman kipiyle çekimlenmiştir. Bu, henüz gerçekleşmemiş, gelecekte olacak bir eylemi anlatır. Ana cümlemizdeki Geniş Zaman'dan farklıdır.
B) Dün çok yağmur yağdı.
Yüklem "yağdı" fiilidir. "Yağmak" fiiline "-dı" eki gelerek Görülen Geçmiş Zaman kipiyle çekimlenmiştir. Bu, geçmişte yaşanmış ve bitmiş bir eylemi anlatır. Ana cümlemizdeki Geniş Zaman'dan farklıdır.
C) Akşamları yürüyüşe çıkarım.
Yüklem "çıkarım" fiilidir. "Çıkmak" fiiline "-ar" eki gelerek Geniş Zaman kipiyle çekimlenmiştir. "-ım" eki ise birinci tekil şahıs ekidir.
"Akşamları" ifadesi, bu eylemin düzenli olarak, her akşam yapıldığını gösterir. Bu da tıpkı ana cümledeki "her pazar" gibi bir alışkanlığı, tekrarlanan bir eylemi ifade eder.
Bu cümle, hem kip (Geniş Zaman) hem de anlam (alışkanlık, tekrarlanan eylem) açısından ana cümleyle tamamen aynı özelliklere sahiptir. İşte aradığımız eşleşme!
D) Şu anda ders çalışıyorum.
Yüklem "çalışıyorum" fiilidir. "Çalışmak" fiiline "-ıyor" eki gelerek Şimdiki Zaman kipiyle çekimlenmiştir. Bu, eylemin konuşma anında devam ettiğini anlatır. Ana cümlemizdeki Geniş Zaman'dan farklıdır.
Yaptığımız detaylı incelemeler sonucunda, "Annem her pazar börek yapar." cümlesindeki Geniş Zaman kipi ve alışkanlık bildirme özelliği ile aynı özelliklere sahip olan seçeneğin "Akşamları yürüyüşe çıkarım." cümlesi olduğunu net bir şekilde gördük. Her iki cümle de Geniş Zaman ile çekimlenmiş ve düzenli olarak tekrarlanan eylemleri ifade etmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
