Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soru, genetik mühendisliği teknikleri kullanılarak insülin hormonunun hangi canlıdan elde edildiğini anlamamızı istiyor. İnsülin, şeker hastalığı (diyabet) tedavisinde hayati öneme sahip bir hormondur. Eskiden hayvanlardan (domuz ve sığır) elde edilen insülin, bazı hastalarda alerjik reaksiyonlara neden olabiliyordu. Genetik mühendisliği sayesinde, insan insülinine tamamen benzer bir ürün elde etmek mümkün hale geldi.
- Genetik Mühendisliği ve İnsülin Üretimi: Genetik mühendisliği, bir organizmanın genetik materyalini değiştirme veya başka bir organizmadan gen aktarma işlemidir. İnsülin üretiminde, insan insülinini kodlayan gen izole edilir.
- İnsan Geninin Aktarılması: Bu insan geni, genellikle bir bakteri türü olan Escherichia coli (E. coli) bakterisinin plazmid adı verilen küçük, halkasal DNA moleküllerine eklenir.
- Bakterilerin Rolü: Genetik olarak değiştirilmiş bu bakteriler, hızla çoğalırken, kendi proteinlerini üretir gibi insan insülin genini de okur ve insan insülini üretirler. Bu insülin daha sonra bakterilerden saflaştırılarak ilaç olarak kullanılır.
- Neden Bakteriler Tercih Edilir?
- Hızlı Çoğalma: Bakteriler çok hızlı ürerler, bu da kısa sürede büyük miktarlarda insülin üretilmesini sağlar.
- Kolay Manipülasyon: Genetik olarak manipüle edilmeleri ve kültürlenmeleri nispeten kolaydır.
- Büyük Ölçekli Üretim: Büyük biyoreaktörlerde kolayca yetiştirilebilirler, bu da endüstriyel ölçekte üretim için idealdir.
- Düşük Maliyet: Üretim maliyetleri diğer yöntemlere göre daha düşüktür.
- İnsan İnsülinine Benzerlik: Üretilen insülin, insan vücudunun ürettiği insülin ile aynı yapıya sahiptir, bu da alerjik reaksiyon riskini azaltır.
- Diğer Seçeneklerin Durumu:
- A) Bitkiler: Bazı araştırmalar olsa da, ticari insülin üretimi için bitkiler yaygın olarak kullanılmaz.
- B) Hayvanlar: Eskiden hayvanlardan insülin elde edilirdi ancak genetik mühendisliği ile üretilen insülin, alerji riskini azalttığı için tercih edilir. Transgenik hayvanlar teorik olarak insülin üretebilir ancak bu yöntem bakterilere göre daha karmaşık ve pahalıdır.
- D) Mantarlar: Bazı mantarlar (özellikle maya) biyoteknolojide protein üretimi için kullanılsa da, insülinin büyük ölçekli üretimi için bakteriler (özellikle E. coli) en yaygın ve ilk kullanılan yöntem olmuştur.
Bu nedenlerle, genetik mühendisliği teknikleri kullanılarak insülin hormonu en yaygın ve verimli şekilde bakterilerden elde edilmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
